विद्यार्थीहरुले विद्यालयको फोहर वर्गीकरण गरेर विक्री गर्न थाले

काठमाडौँ । हिमालयन माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरुले विद्यालयबाट उत्पादन भएको फोहर बेचेर आय आर्जन गर्न थालेका छन् । यो विद्यालय काठमाडौँ महानगरपालिकाभित्रका वडा नं. २२ नयाँ सडकमा छ । सामुदायिक विद्यालयमा महानगरपालिकाले कार्यान्वयन गरेको बुक फ्री फ्राइडे कार्यक्रमअन्तर्गत गठन गरिएको वातावरण र वालबालिका (वावा) उपसमूहका विद्यार्थीहरु विद्यालयको सरसफाइ गर्दा बटुलिएको फोहर वर्गीकरण गरेर विक्री गर्न थालेका हुन् । विद्यालयमा सफाइ गर्दा संकलन भएको कागज, कडा प्लाष्टिक, रवर, खाना प्याकिङ् गर्ने खोल सुख्खा सामानलाई छुट्टाछुट्टै ठाउँमा राख्छन् । सामान्यतया कुहिने र नकुहिने गरी फोहरलाई २ वटा बाल्टिनमा राख्ने गरिएको पाइन्छ । यस विद्यालयमा भित्ताभरिको सोकेस राखिएको छ । सोकेसको माथिल्लो भागमा ४ खण्ड छन् । बिचको भागमा सूचना र जानकारी दिने ठाउँ छ । तल्लो भागमा ८ कोठा छन् । यी हरेक कोठामा छुट्टाछुट्टै फोहर राखिन्छ । यो संरचना हेर्दा फोहरलाई संकलन गरेर व्यवसायिक रुपमा विक्री गर्ने व्यवसायको जस्तै देखिन्छ । 

शुक्रबार महानगरपालिकाका उपप्रमुख सुनिता डंगोलले, विद्यार्थीहरुको फोहर विक्री गर्ने अभ्यास अवलोकन गर्नुभयो । यसक्रममा उहाँले विद्यार्थीहरुलाई फोहर कहाँबाट प्राप्त गर्नुहुन्छ? प्राप्त भएको फोहर कसरी बर्गीकरण गर्नुहुन्छ? सरसफाइ र फोहर वर्गीकरण गर्दा व्यक्तिगत सुरक्षाका लागि के के गर्नुहुन्छ? जस्ता प्रश्न सोधेर व्यवहारिक ज्ञानका बारेमा जानकारी लिनुभएको थियो । उपप्रमुखले अबको योजना के छ? भनेर सोध्नुभएको प्रश्नमा विद्यार्थीहरुले, फोहर बेचेर प्राप्त भएको रकम विद्यालयको सरसफाइ र स्वच्छताका लागि प्रयोग गर्ने योजना सुनाए ।

उनीहरुले उपप्रमुखकै अगाडि वर्गीकरण गरिएको फोहर निकाले । तौल गरे । त्यसपछि धरमनाथ जैसवाललाई फोहर विक्री गरे । यसबाट प्राप्त भएको रकम ग्रहण गरे । 

उपलब्ध ठाउँमा विद्यार्थीहरुले गरेको यो प्रयासको प्रशंशा गर्दै उपप्रमुख डंगोलले, थालिएको कामलाई निरन्तर सञ्चालन गर्न प्रोत्साहन गर्नुभयो । ‘यो प्रयास सिकाइ योग्य छ ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘विद्यालयमा सिकेको कुरा घरमा पनि प्रयोग गर्नु । यो सिकाइ आमाबाबालाई पनि सुनाउनु है ।’ बाल उमेरमा सिकेको ज्ञानले जीवनभर काम दिन्छ । यसकारण विद्यालय उमेरका बालबालिकालाई वातावरणीय सुधारका लागि व्यक्तिको दायित्व बोध गराउन वावा कार्यक्रम प्रभावकारी रहेको उल्लेख गर्दै यसको दिगोपनाका लागि बुक फ्री फ्राइडेसँग जोडिएको बताउनुभयो । 

कार्यक्रमका साझेदारका तर्फबाट एकीकृत सहरी विकास केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक नविन विकास महर्जनले, फोहर व्यवस्थापन अभ्यास प्रयोगमा आउन थालेपछि आकाशे पानी पुनःभरणको कार्यक्रम कार्यान्वयन गरिने बताउनुभयो ।