वि.सं.: २०८३, असोज २८ बुधबार
इ.स.: 2026 October 14,WEDNESDAY
वि.सं.: २०८३, असोज २८ बुधबार
काठमाडौँ महानगरपालिकाको नगर शिक्षा समितिले ‘पुस्तकरहित शुक्रबार कार्यक्रम सञ्चालन मार्गदर्शन २०८३’ स्वीकृत गरेको छ । सोमबार कार्यवाहक एवं समितिका अध्यक्ष प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले स्वास्थ्य तथा शिक्षा समितिबाट शिफारिस भएर आएको मार्गदर्शन स्वीकृत गरेको हो । विद्यालय तहको पुस्तकरहित शुक्रबार कार्यक्रमलाई विद्यार्थीको रुचि, सिर्जनात्मक प्रतिभा र जीवनोपयोगी सिप विकासमा केन्द्रित गर्नु, सञ्चालित कार्यक्रमलाई व्यवस्थित बनाउनु मार्गदर्शनको मुख्य उद्देश्य हो । मार्गदर्शनमा कक्षागत आवश्यकताअनुसार फरक-फरक कार्यक्रम सञ्चालन, विज्ञ प्रशिक्षक परिचालन, सिकाइको नियमित अनुगमन र मूल्याङ्कन लगायत व्यवस्था छन् ।
मानव पूँजी पलायन रोक्न देशमै रोजगार र स्वरोजगारको सम्भावना बढाउने उद्देश्यले काठमाडौँ महानगरपालिकाले थालनी गरेको सिप मेलाको तेस्रो संस्करण सञ्चालनका लागि तयारी गरिरहेको छ । १५ हजार जना युवाहरुलाई सिपमूलक तालिम प्रदान गरेर कम्तीमा ५ हजार जनालाई रोजगार तथा स्वरोजगार बनाउने उद्देश्य सहित आर्थिक बर्ष २०८०/८१ देखि महानगर गौरब योजना ‘रोजगारी र आय वृद्धि, काठमाडौँको समृद्धि’ कार्यक्रम अन्तर्गत मेला सञ्चालन गर्न थालिएको हो । सिप नजानेकालाई सिप सिकाउने, सिपको आधारभूत तालिम लिएकालाई स्तरोन्नति गराएपछि बजारमा सिपयुक्त जनशक्ति उपलब्ध गराउने मेलाबाट लिइएको लक्ष्य हो । दोस्रो संस्करण सम्पन्न हुँदा मेलाबाट ७ हजार ७८० जनालाई तालिम प्रदान गरिसकिएको छ । जसमध्ये ५० प्रतिशत रोजगारीमा हुनुहुन्छ ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको स्वास्थ्य विभागले आफू अन्तर्गत नियमित खोप सेवा सञ्चालन हुने स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीका लागि खोप सम्बन्धी ५ दिने तालिम सम्पन्न गरेको छ । तालिमको पहिलो ब्याचमा सहरी स्वास्थ्य प्रवर्धन केन्द्रको नियमित खोप सेवामा सम्लग्न स्वास्थ्यकर्मी सहभागी हुनुहुन्थ्यो । खोपको पहुँचमा वृद्धि, खोप सेवाको सुदृढीकरण, खोप कार्यक्रमका लागि तथ्याङ्कको प्रयोग, खोप खेर जाने दरमा सुधार ल्याउने उद्देश्यले तालिम सञ्चालन गरिएको हो । आफ्नो भौगोलिक क्षेत्रभित्र रहेका नियमित खोप सञ्चालन गर्ने सरकारी तथा निजी स्वास्थ्य संस्थाहरुको खोप सेवा सुक्ष्म कार्ययोजना तयार पारेपछि तालिम सञ्चालन गरेको हो । तालिम समापन गर्दै स्वास्थ्य विभागका प्रमुख दिपककुमार के. सी. ले, गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा कायम गराउन स्वास्थ्यकर्मीहरुको क्षमता विकासका कार्यक्रममा जोड दिइएको बताउनुभयो । स्वास्थ्य कार्यालयका निमित्त प्रमुख प्रबिना कर्माचार्यले, तालिममा सिकेको ज्ञान र सिप सेवामा प्रतिबिम्बित हुनु पर्ने बताउनुभयो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाले आज ‘युथ भिडियो च्यालेञ्ज’ र ‘नेपाल पानोरमा’ को नतिजा सार्वजनिक गरेको छ । पर्यटन बोर्डको कक्षमा पत्रकार भेटघाट कार्यक्रम आयोजना गरेर ५ मिनेटसम्म अवधिका १२ वटा र ३० मिनेटसम्म अवधिका १० वटा भिडियो छनोट भएको जानकारी दिइएको हो । ४० वर्षसम्मका युवाहरुबाट मागिएको ‘युथ भिडियो च्यालेञ्ज’ अन्तर्गत ‘माइ कल्चर, माइ हेरिटेज’ शीर्षकमा ३५ वटा भिडियो प्राप्त भएका थिए । नेपाल पानोरमा शीर्षकमा आव्हान गरिएको खुला वृत्तचित्र (डकुमेन्ट्री), कथात्मक (फिक्सन), एनिमेसन, प्रयोगात्मक ३० मिनेटसम्मका ७५ वटा भिडियो प्राप्त भएका थिए । नतिजा सार्वजनिक गर्दै काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले काठमाडौँ महानगरपालिकाभित्र पाइलैपिच्छे भेटिने सम्पदा तथा स्मारकसँग सम्बन्धित नभनिएका, नलेखिएका तथा नसुनाइएका प्राचीन, सामाजिक तथा सांस्कृतिक कथा नै कथा रहेको बताउँदै सहरको यही पहिचानलाई प्रवर्धन गर्न चलचित्र विधाबाट प्रयास थालिएको बताउनुभयो । ‘मौलिक खानाका परिकार, मौलिक पोशाक, भाषा, साहित्य र सिर्जनाको चाखलाग्दा विशेषता छन् । चलचित्रमार्फत यस्ता विशेषताको प्रवर्धन गर्न, स्थानीय कलाकारका सिर्जनालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा लैजान र अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारलाई महानगरपालिका बस्ती तथा टोलमा ल्याउने कामको थालनीका लागि फेस्टिभल गरेका हौँ ।’
आज काठमाडौँ महानगरपालिका र सम्यक् महादान सम्बद्ध द्यःथुवाहरु विच परिचयात्मक कार्यक्रम भएको छ । सम्यक् महादान मूल समारोह समितिले आयोजना गरेको परिचयात्मक कार्यक्रममा बहाल, बहिल तथा सम्बन्धित द्यःथुवा (देवपालाहरु) सहभागी हुनुभएको थियो ।
महानगरपालिकाले धर्मपथमा रहेको येँ दे सांस्कृतिक छेँ मा पुस्तकालय सञ्चालन गर्नेछ । वैठकमा शिक्षा विभागका प्रमुख नमराज ढकालले भन्नुभयो, ‘हामीले पूर्वाधार र व्यवस्थापकीय पक्षमा काम गरिरहेका छौँ ।’ बैठकमा सहरी योजना आयोगका सहायक विज्ञ प्रदीप बज्राचार्यले बैठकमा प्रस्तुतिकरण गर्दै भन्नुभयो, ‘पुस्तकालयलाई पुस्तक राख्ने र पढ्ने स्थानमा मात्र सीमित नराखी ज्ञान केन्द्र, नवप्रवर्तन केन्द्र, सामुदायिक सिकाइ स्थल, सांस्कृतिक सम्पदा अभिलेखालय, डिजिटल सिकाइ केन्द्र तथा अनुसन्धान र सूचना केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने अवधारणा कार्यान्वयन गर्न लागिएको हो ।’ पुस्तकालयलाई वडा तहमा रिडिङ कर्नरका रुपमा विकास गर्ने महानगरपालिकाको योजना छ । विद्यालयमा आधारित सामुदायिक पुस्तकालय तथा अन्य संस्थागत पुस्तकालयसँग जोडेर एकीकृत सञ्जालका रूपमा सञ्चालन गर्ने योजना छ । नागरिकले एउटै महानगरीय पुस्तकालय कार्डमार्फत पुस्तक लिन सक्ने, अध्ययन कक्ष, इन्टरनेट तथा विभिन्न सामुदायिक कार्यक्रमको सुविधा लिन सक्ने अवधारणा अघि सारिएको छ ।
शान्तिनगरमा आयोजित फुटसल प्रतियोगितामा बानेश्वर फ्रेण्डसिप क्लव बिजेता बनेको छ । काठमाडौँ महानगरपालिका वडा ३१ ले स्थानीय क्लवसँगको सहकार्यमा सञ्चालन गरेको ४५ वर्ष उमेर माथिका पुरुष बिचको प्रतियोगितामा किङ् कम स्पोट्स क्लवलाई २–१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै बानेश्वर क्लव बिजेता बनेको हो । खेलको समापन अवसरमा वडाध्यक्ष सरोज ढकालले, विजेता टीमलाई नगद ५० हजार रुपियाँसहित ट्रफी र मेडल प्रदान गर्नुभयो । यस्तै उपविजेता टीमलाई नगद २५ हजार रुपियाँसहित ट्रफी र मेडल प्रदान गरिएको थियो । खेलमा ७ वटा समूहले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।
गुणस्तरीय खाद्य बस्तुको उत्पादनमा कच्चा पदार्थको छनोटदेखि उत्पादन, प्रशोधन, तापक्रम नियन्त्रण, भण्डारण, प्याकेजिङ, ढुवानी र बिक्रीसम्मका प्रत्येक चरण सावधानी आवश्यक हुन्छ । सामान्य कमजोरीले पनि खाद्य पदार्थको गुणस्तर विग्रिन्छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाका फुड टेक्नोलोजिष्ट भारती अधिकारी भन्नुहुन्छ, ‘बेकरी उत्पादनहरूमा मुख्यतयाः गहुँको पिठो (ग्लुटेन), दुग्धजन्य पदार्थ (दूध, मक्खन), अण्डा, बदाम, काजु र भटमास जस्ता एलर्जेनहरू प्रयोग हुन्छन् । कानुनी र स्वच्छ व्यावसायिक दृष्टिले यी एलर्जेन बारे उपभोक्तालाई स्पष्ट जानकारी दिनु, सही लेबलिङ गर्नु र उत्पादनका क्रममा एकअर्कामा मिसावट हुन नदिनु व्यवसायीले पालना गर्नु पर्ने दायित्व हुन् ।’ अधिकारी भन्नुहुन्छ, ‘बेकरी उत्पादनमा ओस र तातो वातावरणका कारण सजिलै ढुसी आउन सक्छ । जसले पाउरोटी तथा केकलाई चाँडै बिगार्छ । यसबाट खाद्य वस्तुको स्वाद र गुणस्तर बिग्रिन्छ । यसरी उत्पन्न हुने विषाक्त पदार्थले उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुर्याउँछ । तसर्थ, बेकरी वस्तुहरूलाई सधैँ ओभानो, सफा र हावा आउजाउ हुने ठाउँमा भण्डारण गर्नुपर्छ ।’