वि.सं.: २०८३, भदौ २९ सोमबार
इ.स.: 2026 September 14,MONDAY
वि.सं.: २०८३, भदौ २९ सोमबार
काठमाडौँलाई डर वा त्रासले नियम मान्ने सहरका रुपमा होइन, नागरिक चेतना र जिम्मेवारीले स्वतः विधिको पालना गर्ने सहर बनाउने प्रयासमा रहेको बताउँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, शान्ति सुव्यवस्था र सहरी व्यवस्थापनमा सुरक्षा निकायसँगको बलियो समन्वयबाट लक्ष्य प्राप्त गरिने बताउनुभएको छ । आज राष्ट्रिय सभा गृहमा आयोजित महानगर प्रहरी बलको ३४ औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा उहाँले, शासन र व्यवस्थापनमा नागरिक सहभागी भएर सँगै काम गर्ने प्रणालीमा आधारित सहर निर्माणमा साथ दिन आग्रह गर्नुभयो । महानगर प्रहरी बलको भूमिका र सक्रियताको प्रशंसा गर्दै उहाँले भन्नुभयो, ‘महानगर प्रहरी अब, समान क्षेत्राधिकार भएका संयन्त्रसँग सहकार्य गर्दै प्रविधिमैत्री र अझ बढी नागरिक केन्द्रित हुनेछ । कानुन कार्यान्वयनमा र अनुशासनमा कडा तर, हृदयमा मानवीय संवेदनशीलता भएको, मानव अधिकार कार्यान्वयनमा प्रतिवद्ध हुनेछ ।’
बालबालिकाहरुलाई औपचारिक शिक्षासँगै प्राविधिक र व्यावहारिक सिप तथा आचरण विकासमा काम गरिरहेको बताउँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रवक्ता नविन मानन्धरले, अहिले पढाइमा राम्रो अंक ल्याएसँगै परिवारलाई सम्मान गर्न जान्ने नागरिक उत्पादन गर्नु पर्ने बेला आएको धारणा राख्नुभएको छ । वडा नं. १७ भित्रबाट गएको वर्ष एसईई उत्तीर्ण गरेका विद्यार्थीहरुलाई शैक्षिक प्रोत्साहनका वडाले आयोजना गरेको सम्मान कार्यक्रममा विद्यार्थीहरुलाई सम्मानित गर्दै उहाँले यस्तो बताउनुभएको हो । ‘औपचारिक शिक्षामा अब्बल हुनु राम्रो हो । यससँगै घर व्यवहारका कुरा पनि सिकेको हुनुपर्छ । परिवारमा रहनुभएका आमाबुबा, दाजुभाइ, दिदीवहिनीलाई सम्मान गर्ने हुनुपर्छ । व्यक्तिगत स्वतन्त्रताभन्दा पारिवारिक समृद्धिमा रमाउने हुनुपर्छ ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘यसका लागि हामी काम गरिरहेका छौँ ।’
टोल टोलमा निःशुल्क योग र ध्यानमार्फत काठमाडौँलाई आरोग्य सहरका रुपमा विकास तथा प्रवर्धन गर्न महानगरपालिकाले ‘महानगर आरोग्य जीवन कार्यक्रम’ सञ्चालन गर्ने भएको छ । गएको असारमा सम्पन्न महानगरपालिकाको नगर सभा १९ औँ अधिवेशनबाट स्वीकृत ‘आरोग्य जीवनका लागि आयुर्वेद, वैकल्पिक चिकित्सा, योग, व्यायाम, प्राणायाम तथा ध्यानमार्फत शारीरिक, मानसिक, आत्मिक स्वच्छ जीवनशैली पद्धतिको प्रवर्धन गरिनेछ’ भन्ने नीति कार्यान्वयन गर्दै निःशुल्क योग र ध्यानका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भएको हो । कार्यक्रमका लागि महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल र जीवन विज्ञान प्रतिष्ठानका अध्यक्ष देवी शर्मा बिच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । व्यक्ति, परिवार र मानव समाजलाई आरोग्य जीवनमा अभ्यस्त गराउँदै पर्यावरण, सुशासन र समृद्धिको मार्गदर्शनमा अभ्यस्त गराउनु समझदारीको सैद्धान्तिक पक्ष हो । आरोग्यताको आदर्श र संस्कृतिमा आधारित ‘स्वस्थ नागरिक, आरोग्य’ नगर' कार्यक्रमको अवधारणा हो ।
सामग्री तथा चेक हस्तान्तरणपछि बोल्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले भन्नुभयो, ‘कसैले जलन भोग्नु नपरोस् । भवितव्य पर्यो भने पैसा नभएर अस्पताल नलैजाने अवस्था नआओस् । बल्ल बल्ल अस्पताल पुर्याएपछि विरामी छोडेर पैसाको खोज्न जानु नपरोस् । यसका लागि कोषको व्यवस्था गरेका हौँ ।’ उहाँले थप्दै भन्नुभयो, ‘आगलागी नियन्त्रण गर्दा फ्रन्ट लाइनमा बसेर काम गर्ने अग्नि नियन्त्रक, नगर प्रहरी, स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि, कर्मचारी र महानगरबासीलाई जलनबाट बच्ने उपायको क्षमता विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्नेछौँ । जलनमा पर्नेलाई २ लाख रुपियाँ सम्मको निःशुल्क उपचार प्रदान गर्नेछौँ ।’ महानगरपालिकाले उपलब्ध गराएका ५ सय एमएको डिजिटल एक्सरे मेसिनबाट दैनिक १ सयजनासम्मलाई सेवा दिन सकिएको जानकारीबाट आफूलाई खुशी लागेको बताउँदै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, वीर अस्पताल, राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, टिचिङ् हस्पिटल, कान्ति बाल अस्पतालसहित ठुला अस्पतालहरुलाई विरामीको सहज उपचारका लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधार, साधन तथा उपकरण सहयोग गरिएको जानकारी दिँदै स्वास्थ्य सेवामा नागरिकको पहुँच बढाउन महानगर अस्पताल स्थापनाको तयारी गरिएको बताउनुभयो ।
सामग्री तथा चेक हस्तान्तरणपछि बोल्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले भन्नुभयो, ‘कसैले जलन भोग्नु नपरोस् । भवितव्य पर्यो भने पैसा नभएर अस्पताल नलैजाने अवस्था नआओस् । बल्ल बल्ल अस्पताल पुर्याएपछि विरामी छोडेर पैसाको खोज्न जानु नपरोस् । यसका लागि कोषको व्यवस्था गरेका हौँ ।’ उहाँले थप्दै भन्नुभयो, ‘आगलागी नियन्त्रण गर्दा फ्रन्ट लाइनमा बसेर काम गर्ने अग्नि नियन्त्रक, नगर प्रहरी, स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि, कर्मचारी र महानगरबासीलाई जलनबाट बच्ने उपायको क्षमता विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्नेछौँ । जलनमा पर्नेलाई २ लाख रुपियाँ सम्मको निःशुल्क उपचार प्रदान गर्नेछौँ ।’ महानगरपालिकाले उपलब्ध गराएका ५ सय एमएको डिजिटल एक्सरे मेसिनबाट दैनिक १ सयजनासम्मलाई सेवा दिन सकिएको जानकारीबाट आफूलाई खुशी लागेको बताउँदै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, वीर अस्पताल, राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, टिचिङ् हस्पिटल, कान्ति बाल अस्पतालसहित ठुला अस्पतालहरुलाई विरामीको सहज उपचारका लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधार, साधन तथा उपकरण सहयोग गरिएको जानकारी दिँदै स्वास्थ्य सेवामा नागरिकको पहुँच बढाउन महानगर अस्पताल स्थापनाको तयारी गरिएको बताउनुभयो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाले रसुवा भोटेकोशी बाढीबाट विस्थापित भएर काठमाडौँमा रहेका १३२ जना बालबालिकालाई विद्यालय पठाउन थालेको छ । नागार्जुनस्थित पहेँलो गुम्बामा आश्रित बालबालिकालाई डल्लु आवास क्षेत्रमा रहेको गीतामाता स्कूलमा अध्ययन गराउन थालेको हो । विद्यार्थीहरुलाई पुस्तक र दिवा खाजा उपलब्ध गराइएको छ । पहिलो दिन ५९ जना बालबालिका कक्षामा उपस्थित हुनुभयो । उहाँहरुको मनमा पुगेको गहिरो चोट कम गराउन, बालबालिकाका आवश्यकता र उपलब्धताका बारेमा थाहा पाउन काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल विद्यालयमा पुगेर बालबालिकासँग संवाद गर्नुभयो । उहाँले बिद्यालयका प्रधानाध्यापक तथा शिक्षकहरुसँग कुरा गर्दै, ‘वचन र व्यवहारले बालबालिकालाई थप चोट पुग्न सक्छ, उहाँहरुसँग आत्मीय व्यवहार गरेर मनको आघातलाई विर्सन सघाउनु ।’ किताब र पाठभन्दा विद्यार्थीमा भएको त्रास कम गराउन परामर्श गर्नू ।’
आज इनार खनिएको ठाउँभन्दा सुन्धारा १० फिट तल छ । आज खनिएको ठाउँको जमिन सतहमा १० फिटभन्दा माथिको पानी मात्र सुन्धारामा जान सक्छ । यसकारण इनार १० फिट गहिरो खनिएको छ । यसको गोलाइ साढे ३ फिट छ । इनार खन्ने क्रममा हरेक १ फिटमा पाइने र तह परिवर्तन भएको माटोको नमूना लिइएको छ । यो माटोको जाँचबाट पनि पानी उपलब्धताको विश्लेषण गर्न सकिने भूमिगत जलस्रोत विज्ञ डा. विजयमान शाक्यले बताउनुभयो ।
संविधान दिवस २०८३ को अवसर पारेर असोज ३ गतेदेखि काठमाडौँ उपत्यकाका विस्तारित ६ वटा रुटमा २८ वटा रात्रिकालीन बसबाट सेवा थप गर्ने निर्णय भएको छ । आज काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बस सेवा सञ्चालन हुने नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख, यातायात सेवा प्रदान गर्ने साझा यातायात र सरोकारवाला अधिकारी बिचको बैठकले यो निर्णय गरेको हो । काठमाडौँ महानगरपालिका, ललितपुर महानगरपालिका, चन्द्रागिरी नगरपालिका र बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले साझा यातायातसँगको समन्वयमा गएको वैशाख १ गतेदेखि रात्रिकालीन बस सेवा सञ्चालन गर्दै आएका छन् । यो सेवालाई विस्तार गरेर उपत्यकाको उत्तर दक्षिण र पूर्व पक्षिम दुवै भागलाई जोड्ने गरी गोदावरीदेखि बुढानीलकण्ठसम्म ६ वटा, भक्तपुरको जगातीदेखि रत्नपार्क हुँदै ठमेलसम्म ६ वटा, एअरपोर्टदेखि चन्द्रागिरीको नागढुङ्गासम्म ४ वटा बस, कीर्तिपुरदेखि काठमाडौँको नयाँ सडक नेपाल बायु सेवा निगमसम्म ४ वटा र चक्रपथमा दुईतर्फी फन्को लगाउन ८ वटा बस सञ्चालन हुनेछन् ।