वि.सं.: २०८३, मंसिर १ मंगलबार
इ.स.: 2026 November 17,TUESDAY
वि.सं.: २०८३, मंसिर १ मंगलबार
आज सूर्योदय कालमा उदाउँदा सूर्यदेवलाई अर्घ्य दिएपछि ४ दिने छठ पर्व सम्पन्न भएको छ । गाईको दूध, फूल र जलले अर्घ्य दिएपछि छठ सम्पन्न हुने धार्मिक विधि छ । हिजो अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर ब्रतालुहरु नदी, पोखरी तथा तालको किनारामा जाग्राम बसेका थिए । काठमाडौँको गौरीघाटमा पुगेर राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिनुभएको थियो । यस्तै काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, कमलपोखरी पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिनुभएको थियो । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले स्वीकृति दिएका पात्रोमा आज बिहान ६ बजेर १९ मिनेटमा सूर्याेदय हुने उल्लेख छ । सूर्यको दर्शन गर्दा भक्तहरु लुगासहित कम्मरसम्मको पानीमा डुबेर सूर्य दर्शन गर्ने विधि छ । यसरी सूर्योदय हुनुअघि कम्मरमुनिको भाग पानीमा डुबाएर सूर्यको प्रतीक्षा गरिन्छ । छठ समापनपछि आज छठ घाटमा प्रसाद वितरण गरिन्छ ।
क्षितिज भण्डारी, सिन्दिरा जोशी, राजीब कार्की र पदमकृष्ण श्रेष्ठ वडाध्यक्ष कप अल नेपाल चेस फिडे र्यापिड रेटिङ्का विभिन्न विधामा विजेता बन्नुभएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं. २८ को आयोजना र थापाथली पार्क चेस क्लवको सहआयोजनामा बागबजारस्थित सहिद शुक्र माध्यमिक विद्यालयमा आयोजना भएको २ दिने ‘पहिलो वडाध्यक्ष कप, अल नेपाल, फिडे र्यापिड रेटिङ् चेस टुर्नामेन्ट २०८३’ को विधागत विजेता बन्नुभएको हो । भण्डारीले रेटिङ् १९०० माथि (क्याटागोरी ए)मा, जोशीले महिला खुलामा, कार्की रेटिङ १७०० देखि १८९९ (क्याटागोरी सी)मा र श्रेष्ठ १७०० मुनि र अनरेटेडमा बिजेता बन्नुभएको हो । टुर्नामेन्टको ए क्याटागोरीमा शुशिल चौधरी र कमल श्रेष्ठ, खुला महिलामा राधिका पौडेल र कुसुम घिसिङ्, सी क्याटागोरीमा महेन्द्रकुमार साम्बाहाम्फे र सन्देश श्रेष्ठ र डी क्याटागोरीमा विनय थापा र सुदिन नेपालले क्रमशः दोस्रो र तेस्रो स्थान हासिल गर्नुभयो ।
काठमाडौँको कमलपोखरी छठका ब्रतालुका लागि तयार भएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं. १ ले अग्रवाल भवनसँग सहकार्य गर्दै ब्रतालुहरुका लागि बस्ने स्थानको व्यवस्था गरेको हो । सरसफाइ, बत्तीको व्यवस्थापन, घाट व्यवस्थापन लगायत काम तयारी अवस्थामा रहेको वडाध्यक्ष भरतलाल श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । ‘कमलपोखरी छठ पर्वको पर्याय जस्तै बनेको छ । ब्रतालुहरुलाई यो स्थान निःशुल्क उपलब्ध गराउने गरिएको छ । श्रद्धालुहरुको चाप छ । सकेसम्म आउने जत्तिलाई व्यवस्थापन गर्ने प्रयत्न गर्नेछौँ ।’ श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
सम्पदामा हुने आपराधिक गतिविधि न्यूनीकरण गर्न काठमाडौँ महानगरपालिका र नमुना फाउन्डेसनका बिचमा सम्झौता भएको छ । महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल र सम्पदा तथा पर्यटन समितिका संयोजक आशामान संगतको रोहवरमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्याल र फाउन्डेसनका अध्यक्ष रविन्द्र पुरीका बिचमा समझदारीमा हस्ताक्षर भएको हो । महानगरपालिका क्षेत्रभित्रका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्ने, चोरी तथा अवैध ओसारपसार नियन्त्रण र हराएका सम्पदाको खोजी तथा पुनःप्राप्ति गर्नु समझदारीको मूल मर्म हो । समझदारीअनुसार महानगरपालिका क्षेत्रभित्रका साांस्कृतिक, ऐतिहासिक, तथा पुरातात्विक सम्पदाको संरक्षण, जीर्णोद्धार, मर्मतसम्भार, अभिलेखीकरण र सुरक्षा प्रवर्धनका क्षेत्रमा सहकार्य हुनेछ । सम्पदा क्षेत्रका महत्वपूर्ण मूर्ति, कलाकृति तथा महत्वपूर्ण सामान चोरी तथा अवैध ओसारपसारमा परेका सांस्कृतिक सम्पदाको पहिचान, अभिलेखीकरण र पुनःप्राप्तिका लागि काम हुनेछ ।
नेपाल संवतका प्रवर्तक शंखधर साख्वाको परोपकारी भावनालाई आत्मसात् गर्ने हो भने लोककल्याणकारी राज्यको बलियो जग निर्माण हुने काठमाडौँ महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले बताउनुभएको छ । नेपाल संवत् ११४७ को अवसरमा आज आयोजित कार्यक्रममा उहाँले, साख्वालाई नेपाल संवतका प्रवर्तकका रूपमा मात्र नभई समाजप्रतिको उत्तरदायित्व र परोपकारको प्रेरणाका रूपमा अनुसरण गर्नुपर्ने बताउनुभयो । नेपाल संवत प्रारम्भ अवसरमा आयोजना गरिएको समारोहमा सभामुख डि. पी. अर्याल, गृहमन्त्री सुधन गुरुङसहित उच्च पदस्थ पदाधिकारीहरु सहभागी हुनुभएको थियो ।
महानगर प्रहरी बलले काठमाडौँका विभिन्न ठाउँबाट प्लाष्टिकजन्य ३३६ वटा माला र १४० वटा पुष्पगुच्छा जफत गरेको छ । काठमाडौँ महानगर प्रहरी बल र महानगरपालिकाकै वातावरण व्यवस्थापन विभागले छुट्टाछुट्टै सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गरेर यस्ता वस्तु विक्रीका लागि निषेध गरेका थिए । यसरी गरिएको सूचनालाई वेवास्ता गर्दै प्लाष्टिकजन्य फूल, माला, पुष्पगुच्छा तथा सजावटका सामान बिक्री गर्ने व्यापारीबाट यी बस्तु जफत गरिएका हुन् । यसरी सामान बेच्ने व्यापारीहरु चावहिल मैजुबहाल, मच्छिन्द्रबहाल, कोटेश्वर, कोटेश्वर पानीपुरी चोक, जयबागेश्वरी, कालीमाटी, नयाँ बसपार्क, धुम्बाराहीलगायत स्थान छन् । जफत गरिएका सामानमध्ये सबैभन्दा धेरै कोटेश्वर र कोटेश्वर पानीपुरी चोकमा बिक्री भइरहेका सामान छन् । महानगर प्रहरी बलले नगर प्रहरीको सेवालाई नागरिकका नजिक पुर्याउने उद्देश्यले महानगरको भूगोललाई ४ क्षेत्रमा विभाजन गरेर क्षेत्रगत कमाण्डर र विभिन्न दर्जाका प्रहरी खटाएर बजारको नियमित निगरानी र अनुगमन गरिरहेको छ । यसअन्तर्गत पूर्व क्षेत्र, पश्चिम क्षेत्र, उत्तर क्षेत्र र मध्य क्षेत्रबाट खटिएका टोलीले सहरका विभिन्न स्थानबाट अनधिकृत रुपमा बेच्न राखिएका फूल माला जफत गरेका हुन् ।
लैङ्गिक असमानता घटाउन काठमाडौँ महानगरपालिकाले परिणाममुखी काम गरेको बताउँदै संघीय संसदीय समितिले वितरित सेवाको हरेक आयामलाई अभिलेखन गर्न सुझाव दिएको छ । लैङ्गिक असमानता घटाउन काठमाडौँ महानगरपालिकाले तर्जुमा गरेका कानुन, कानुनको कार्यान्वयन, अन्तरसरकार समन्वय र नतिजाका विषयमा जानकारी लिएपछि आज संसदको ‘राज्यका निर्देशक सिद्धान्त, नीति र दायित्व कार्यान्वयन अनुगमन तथा मूल्याङ्कन समिति’को ‘लैङ्गिक असमानता अध्ययन उपसमिति’का सदस्यहरुले यस्तो प्रतिक्रिया दिनुभएको हो । महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बसेको बैठक तथा छलफलमा मदनकुमारी शाह (गरिमा), प्रकाशचन्द्र परियार, डा. अंकिता ठाकुर, डा. अञ्जान शाक्य, सुरेन्द्र चौधरी, प्रमेशकुमार हमाल, डा. राम लामा, महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्याल, विभागीय प्रमुखहरु र संघीय संसद सचिवालयका अधिकारीहरु हुनुहुन्थ्यो ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले सम्यक् महादानको ग्वयदाँ (निमन्त्रणा) स्वीकार गर्नुभएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले आउँदो माघ १ गते स्वयम्भूको भूइँख्यः (भुइँखेल)मा आयोजना गर्ने सम्यक् महादानमा उपस्थितिका लागि महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख एवं मूल समारोह समितिका संयोजक सुनिता डंगोलले राष्ट्रपति कार्यालय पुगेर आज प्रदान गर्नु भएको ग्वयदाँ (निमन्त्रणा) राष्ट्रपतिबाट स्वीकार भएको हो । ग्वयँदाका लागि बिहान स्वयम्भूमा शास्त्रीय विधिअनुसार पूजा गरेपछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र शसस्त्र प्रहरीको राजकीय बादन, गुँला र धिमे जस्ता सांस्कृतिक बाजागाजासहित राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवास पुगेर सम्यक् महादानको निमन्त्रणा दिइएको हो । निमन्त्रणा स्वीकार गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले भन्नुभयो, ‘धर्म, संस्कार, संस्कृति र परम्परा बचाउने काममा सबै एक साथ हुनुपर्छ । सम्यक महादान जस्तो पवित्र कार्यका लागि प्रदान गर्नुभएको निमन्त्रणा सहर्ष स्वीकार गर्दछु ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘काठमाडौँ महानगरपालिकाले आयोजना गर्न लागेको कार्यक्रम सफलताको शुभकामना दिन चाहन्छु ।’