वि.सं.: २०८२, फागुन ११ सोमबार
इ.स.: 2026 February 23,MONDAY
वि.सं.: २०८२, फागुन ११ सोमबार
१९९७ मा प्राणदण्ड पाएका ४ जना सहिदले माफी मागेर शाशकसामु झुक्नुभन्दा प्रजातन्त्रकालागि ज्यान सजाय स्वीकार गर्नुभएको थियो । त्यसपछिका विभिन्न राजनीतिक परिवर्तनका लागि भएका आन्दोलनका क्रममा सहादत प्राप्त गर्ने सहितको योगदान स्मरण गर्ने तथा सम्मान गर्नु सप्ताहव्यापी कार्यक्रम आयोजनाको उद्देश्य हो । नागरिक स्वतन्त्रताका लागि यसरी सहादत प्राप्त गर्ने ज्ञात अज्ञात सहिदहरुको सम्झनामा हरेक बर्ष माघ १० गतेदेखि १६ गतेसम्मलाई सहिद सप्ताहका रुपमा मनाइदै आएको छ । वि. सं. २०१२ सालदेखि विद्यमान महानगरको संयोजकत्व गठित समितिले सहिद सप्ताहका कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएको छ ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, महानगरपालिकाका असल अभ्यासलाई निरन्तरता दिँदै जनताले राखेका अपेक्षालाई मूल बाटो ठानेर काम गर्न विभागीय प्रमुखहरुलाई निर्देशन दिनुभएको छ । कार्यवाहक प्रमुखको जिम्मेवारी आएपछि आज पहिलो पटक विभागीय प्रमुखहरुको बैठक बोलाएर उहाँले भन्नुभयो, ‘‘सुशासन’, ‘नागरिक अपेक्षा’ र ‘असल तथा सफल अभ्यासको निरन्तरता’का लागि हामी सबैको दृष्टि एकै ठाउँमा हुनुपर्छ । यसका लागि आन्तरिक तथा बाह्य सम्बन्ध समुधर बनाउँदै, ‘पारदर्शिता’, ‘इमान्दारिता’ र ‘जनभावना’ प्रति उत्तरदायी भएर फराकिलो दृष्टिकोण राखेर काम गर्नुहोला ।’
बैठकमा उहाँले, नेतृत्वमा रहेर प्रमुखका रुपमा शाहले महानगरपालिकाको विकास, सुशासन, सहरी व्यवस्थापन र समृद्धिका लागि पुर्याउनु भएको योगदानको प्रशंशा गर्दै पदमा नरहे पनि उहाँबाट निरन्तर सल्लाह, सुझाव र सहयोग प्राप्त भइरहने अपेक्षा व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले प्रमुख शाहको आगामी लक्ष्य प्राप्तिका लागि महानगरपालिकाका तर्फबाट शुभकामना प्रकट गर्नुभएको थियो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन) ले पदबाट राजीनामा दिनुभएको छ । उपप्रमुख समक्ष उहाँले २०८२ माघ ४ गतेबाट लागू हुने गरी राजीनामा पेश गर्नुभएको हो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. ८ जय बागेश्वरीमा सम्पन्न वडाध्यक्ष तेक्वान्दो प्रतियोगितामा ढल्को तेक्वान्दो डोजाङ्ले च्याम्पियनसिप उपाधि प्राप्त गरेको छ । ३ स्वर्ण, २ रजत र २ कास्यसहित डोजाङ्ले उपाधि जितेको हो । प्रतियोगितामा ३ स्वर्णसहित लायन मार्सल आर्ट फस्ट रनरअप बन्न सफल भयो । दिलिप स्मृति तेक्वान्दो डोजाङ् १ स्वर्ण, ३ रजत र ३ कास्य सहित सेकेण्ड रनरअप बन्यो । महानगरपालिकाको वडा नं. ८ को सहयोगमा श्री पिङ्गला तेक्वान्दो डोजाङले प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नम्बर ३२ को वडा प्रशासकीय भवनको शिलान्यास भएको छ । आज महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन) र उपप्रमुख सुनिता डंगोलले शिलान्यास गर्नुभएको हो । ४ रोपनी ३ आना १ पैसा क्षेत्रफलमा कार्यालय भवन निर्माण हुनेछ । भवन निर्माणका लागि १७ करोड ४२ लाख ७० हजार ८७५ रुपियाँ अनुमान गरिएको थियो । यसमा बोलपत्रमार्फत प्रतिस्पर्धामा आएका निर्माण पक्षमध्ये चौधरी भीषण एशोसियट जेभीले ३२.३३ प्रतिशत कम रकम अर्थात् ११ करोड ७९ लाख ३० हजार ५११ रुपियाँमा कवोल गरेर निर्माणको जिम्मा पाएको छ । निर्माण पक्षसँग महानगरपालिकाले २०८२ पुस २९ गते सम्झौता गरेको हो । काम सम्पन्न हुने अवधि २०८३ पौष मसान्तसम्म राखिएको छ ।
वि. सं. २००२ सा श्रावणमा जन्मिनुभएका सिंह २०२८ सालमा काठमाडौँको तत्कालीन वडा नं. ८ (अहिलेको २२) बाट वडाको अध्यक्ष पदमा निर्वाचित हुनुभएको थियो । वडा २२ का अध्यक्ष चिनीकाजी महर्जनले जानकारी दिँदै भन्नुभयो, ‘त्यसबेला काठमाडौँ नगर पञ्चायतमा २९ वटा वडा थिए । वडाबाट निर्वाचित अध्यक्षबाट प्रधानपञ्च चुन्ने प्रणाली थियो । यही प्रणालीबाट सिंह २०३० सालदेखि २ वर्षका लागि काठमाडौँ नगरपञ्चायतको प्रधानपञ्च हुनुभएको थियो ।’
१९९० को भूकम्पका कारण ३ हजार ८५० जना पुरुष र ४ हजार ६६९ जना महिला गरी ८ हजार ५१९ जनाको ज्यान गएको थियो । त्यस बेला काठमाडौँ उपत्यकामा मात्र करिब ४ हजार ५ सय जना व्यक्तिको ज्यान गएको तथ्याङ्क पाइन्छ । २०३७ सालमा बझाङ् केन्द्रविन्दु भएको ६.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पले २ हजार ५ सय घर भत्किएको र ४६ जना व्यक्तिको ज्यान गएको थियो । त्यसपछि २०४५ साल भदौ ५ गते उदयपुर केन्द्र भएको ६.६ म्याग्निच्युडको भूकम्पले ४० सेकेण्ड हल्लाएको थियो । यसबाट ७५० जना व्यक्तिको ज्यान गयो । २०६८ सालमा असोज १ गते ताप्लेजुङ् र भारतको सीमा क्षेत्र केन्द्रविन्दु भएको भूकम्पमा १११ जनाको ज्यान गएको थियो । २०७२ वैशाख १२ गते गोरखा बारपाक केन्द्रविन्दु भएको ७.६ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा ८ हजार ५५६ जनाको ज्यान गएको थियो । २०७९ कार्तिक २३ गते डोटी केन्द्रविन्दु भएको ६.६ म्याग्निच्युडको, २०८० कार्तिक १७ गते जाजरकोट केन्द्रविन्दु भएको ६.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पका कारण नेपाली समाजले समयसमयमा विपत्तिको सामना गरिरहनु परेको छ । यी भूकम्पले मानव समाज, भौतिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक संरचना र सम्पत्ति तथा वातावरणीय सन्तुलनमा पुर्याएको प्रतिकुल असरको लेखाजोखा गर्नु र वास्तविकता असर पत्ता लगाउनु अहिलेको आवश्यकता हो ।