वि.सं.: २०८३, वैशाख १० बिहीबार
इ.स.: 2026 April 23,THRUSDAY
वि.सं.: २०८३, वैशाख १० बिहीबार
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख एवं अनुगमन समितिका संयोजक सुनिता डंगोलले, सार्वजनिक पूर्वाधार निर्माणको डिजाइनबाट नै अपाङ्गता भएका व्यक्ति र महिलाहरुको पहुँचलाई ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभएको छ । आज वडा नम्बर ५ भित्रका निर्माणाधीन पूर्वाधार योजनामध्ये सानो गौचरन स्टेडियम र स्केटवोर्ड पार्कको अनुगमन गर्ने क्रममा उहाँले यस्तो बताउनुभएको हो । सानो गौचरन स्टेडियममा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि संरचना नदेखेपछि उहाँले भन्नुभयो, ‘लिफ्ट राखेर अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई प्याराफिटसम्म पुग्ने वातावरण बनाउनुहोला ।’
महानगर प्रहरी बलले सोलारसहितका २५ वटा बस विसौनीका विज्ञापन सामग्री हटाएको छ । सार्वजनिक निजी साझेदारी अवधारणा अन्तर्गत त्रिलोक संरचना प्रा. लि. ले ३९ वटा बस बिसौनी निर्माण गरेर विज्ञापन राखेको थियो । महानगरपालिकाले २०६९ भदौ १४ गते प्रा. लि. सँग पहिलो पटक सम्झौता गरेको थियो । यो सम्झौता २०७१ चैत २६ गते पहिलो पटक र २०७८ साल साउन २५ गते दोस्रो पटक सम्झौता नविकरण गरिएको थियो ।
यस वर्ष ४९४ वटा विद्यालयका १९ हजार ११७ जना विद्यार्थी आधारभूत तह उत्तीर्ण परीक्षामा सहभागी हुँदैछन् । यसमा १० हजार ७४५ जना छात्र र ८ हजार ३७२ जना छात्रा छन् । विद्यालयको प्रकृतिका आधारमा हेर्दा, २ वटा कारागार र एउटा विशेषसहित ७७ वटा सामुदायिक विद्यालयका ४ हजार ६१४ जना, २० वटा वैकल्पिक विद्यालयका ८३७ जना, ६ वटा धार्मिक विद्यालयका ७० जना र ३९१ वटा संस्थागत विद्यालयका १३ हजार ५९६ जना विद्यार्थीले परीक्षामा सहभागी सहभागी हुने परीक्षा समितिका अध्यक्ष एवं शिक्षा विभागका प्रमुख नमराज ढकालले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार गएको वर्ष १८ हजार २९४ जना विद्यार्थीले परीक्षा दिएका थिए । यसरी हेर्दा गएको वर्षभन्दा यस वर्ष ८२३ जना बढी विद्यार्थीले परीक्षा दिँदैछन् ।
प्रायःजसो विद्यालय क्यान्टिनमा सरसफाइमा लापर्वाही देखिन्छ । लगाउने कपडा र खाद्यवस्तु सँगै राख्ने गरिएको पाइन्छ । तयारी खाद्यवस्तु नछोपी राख्ने, भण्डारण अव्यवस्थित हुने, फोहर फाल्ने भाँडो (डस्टबिन) को समुचित प्रयोग नगर्ने तथा किचेनको संरचनागत सुधार नगरिएको जस्ता कैफियत छन् । भेटिएको खाद्य तथा गुण नियन्त्रण विभागका खाद्य निरीक्षक दृष्टि ढकालले क्यान्टिनमा प्रयोग गरिएको फ्राइड तेलको टिपिएम भ्यालु मापदण्ड विपरीत समेत पाइएको जानकारी दिनुभयो ।
विभिन्न क्षेत्रको नेतृत्वमा रहनुभएका महिलाहरुका नेतृत्व यात्राका उतारचढाव, सिकाइ र भोगाइ सुन्न अन्तरसंवाद कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो । औपचारिक प्रणालीको नेतृत्व गर्दाका अनुभव संस्थागत नेतृत्वमा रहनु भएका व्यक्तित्वबाट प्रस्तुत भएका थिए । समाजका औपचारिक तथा अनौपचारिक संयन्त्रको नेतृत्व गर्नेहरुले समुदायगत नेतृत्वको अनुभूति सुनाउनु भएको थियो । प्रशासन, कानुन, समाज, उद्यम, उद्योग तथा वाणिज्य, नवप्रवर्तन, हक अधिकार, लैङ्गिक उत्तरदायी सहर, लिङ्गका आधारमा हुने हिंसा न्यूनीकरण, उद्यमशीलताबाट महिलाहरुको आर्थिक सशक्तिकरण, सूचना प्रविधिका अवसर, व्यक्तित्व विकास, समतामूलक समाज निर्माणका आयामका विषयमा राज्य प्रणालीको उपल्लो ओहदादेखि सामान्य जीवनयापनका पद्धतिसम्मका सृङ्खला समेटिएको थियो ।
विभिन्न क्षेत्रको नेतृत्वमा रहनुभएका महिलाहरुका नेतृत्व यात्राका उतारचढाव, सिकाइ र भोगाइ सुन्न पावर इन एक्सन ' हर टाइन इज नाउ शीर्षकमा महानगरपालिकाले अन्तरसंवाद कार्यक्रम आयोजना गर्नेछ । औपचारिक प्रणालीको नेतृत्व गर्दाका अनुभव संस्थागत नेतृत्वमा रहनु भएका व्यक्तित्वबाट प्रस्तुत हुनेछ । समाजका औपचारिक तथा अनौपचारिक संयन्त्रको नेतृत्व गर्नेहरुले समुदायगत नेतृत्वको अनुभूति सुनाउनुहुनेछ ।’ मानन्धरले भन्नुभयो, ‘प्रशासन, कानुन, समाज, उद्यम, उद्योग तथा वाणिज्य, नवप्रवर्तन, हक अधिकार, लैङ्गिक उत्तरदायी सहर, लिङ्गका आधारमा हुने हिंसा न्यूनीकरण, उद्यमशीलताबाट महिलाहरुको आर्थिक सशक्तिकरण, सूचना प्रविधिका अवसर, व्यक्तित्व विकास, समतामूलक समाज निर्माणका आयामलगायत विषयमा अनुभूति समेटिनेछन् । राज्य प्रणालीको उपल्लो ओहदादेखि सामान्य जीवनयापनका पद्धतिसम्मका सृङ्खला महिला नेतृत्वका कथा कार्यक्रममा समेटिनेछन् ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल र अमेरिका ओरेगनस्थित युजिन नगरका प्रमुख कारिन नडसनबिच कार्यवाहक प्रमुख डंगोलको कार्यकक्षमा भेटवार्ता भएको छ । भेटका क्रममा भगिनी सम्बन्धको विगत समीक्षा गर्दै नगरनगर बिचको सम्बन्धलाई नागरिक स्तरमा जोड्ने सम्भावित कार्यक्रमका विषयमा कुराकानी भएको थियो ।
वि. सं. २०८३ का तिथिमिति र काठमाडौँ उपत्यकाका चाडपर्वका विषयमा काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल र नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका सदस्य सचिव लक्ष्मण पन्थी, सदस्य दैवज्ञ ज्योतिष रति जोशी श्रेष्ठसहित पदाधिकारी बिच छलफल भएको छ । उपत्यकामा मनाइने विभिन्न चाडपर्वहरु तिथिमितिका कारण अघिल्लो दिन मनाउने कि पछिल्लो दिन मनाउने भन्ने विगत वर्षहरुका द्विविधा यस वर्ष दोहोरिन नदिन गरिएका प्रयत्न, महानगरपालिका र समितिबिचको सहकार्य छलफलका मुख्य विषय थिए ।