वि.सं.: २०८३, साउन २८ बिहीबार
इ.स.: 2026 August 13,THRUSDAY
वि.सं.: २०८३, साउन २८ बिहीबार
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, सहरी योजना आयोगले निर्माण गरेका परियोजनाको सुन्दरता कागजमा मात्र नभइ कार्यान्वयनमा गएर नागरिकले महसुस गर्ने हुनु पर्ने बताउनुभएको छ । आज आयोगको ७३ औँ वैठकमा ७२ औँ वैठक र यस अघि गरिएका निर्णय तथा तयार पारिएका डीपीआर कार्यान्वयनमा विभागीय समन्वयको कुरा गर्दै यस्तो बताउनुभएको हो । ‘आउँदो बैठकमा आयोग र विभागले प्रगतिको संयुक्त प्रस्तुतिकरण गर्नुहोला ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘सहरी जीवन्तता बढाउन दिनको व्यवस्थापन जत्तिकै रातको अवधिमा सहरलाई जागा बनाउनु पर्छ । यसका लागि के गर्ने भन्ने होइन, कसरी गर्ने भन्ने कोणबाट काम गर्नुपर्छ ।’ स्वीकृत योजनाहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयन र गुणस्तर कायम गराउन बैठकले योजनाहरूको अनुगमनलाई प्रविधिमैत्री बनाउने निर्णय गरेको छ । सहरी योजना आयोगका सदस्यको संयोजकत्वमा गठन हुने यस्ता टोलीले भौतिक निर्माण, सम्पदा पुनरुत्थान तथा सामाजिक विकासका कार्यहरूको स्थलगत निरीक्षण गर्नेछ ।
यसरी बैठकमा राखिएका योजनाको विश्लेषण गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, जनसाधारणको दैनिकी, सहरी सुरक्षा, सहजता र जीवन्तता, मूर्त अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा तथा रैथाने सिप, शिल्प र कला, रोजगार तथा स्वरोजगारमूलक तालिम, सार्वजनिक सम्पत्तिमा पहुँच अभिवृद्धि जस्ता कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिनुभयो । उहाँले विभागबाट पेश भएका प्राथमिक योजनाका अतिरिक्त, ‘सडक बत्ती जडान, सुन्धारामा प्राकृतिक पानीको स्रोत तथा निकासको व्यवस्था, श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवास स्थान निर्माण, भूमिगत पानी पुनःभरण, पुर्ण मापदण्ड पूरा भएको पहुँचयुक्त सडक (कम्प्लिट सेट अफ रोड) को नमूना निर्माण लगायतका कामलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्ने बताउनुभएको हो । त्यस क्रममा उहाँले, साउन महिनाभित्र वार्षिक कार्ययोजना स्वीकृत गराउन र प्राथमिकतामा राखिएका योजना अर्थपूर्ण कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिनुभयो । बैठकमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्यालले, विभागहरुबाट प्राथमिकता निर्धारण गरिएका कार्यक्रमलाई आन्तरिक तथा आपसी समन्वय र सामुहिक निर्णयबाट प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिने बताउनुभयो । ‘निश्चित समयभित्र नतिजा देखिने गरी कार्यक्रम कार्यान्वयन हुनेछन् ।’ अर्यालले कार्यान्वयन प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।
यसरी बैठकमा राखिएका योजनाको विश्लेषण गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, जनसाधारणको दैनिकी, सहरी सुरक्षा, सहजता र जीवन्तता, मूर्त अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा तथा रैथाने सिप, शिल्प र कला, रोजगार तथा स्वरोजगारमूलक तालिम, सार्वजनिक सम्पत्तिमा पहुँच अभिवृद्धि जस्ता कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिनुभयो । उहाँले विभागबाट पेश भएका प्राथमिक योजनाका अतिरिक्त, ‘सडक बत्ती जडान, सुन्धारामा प्राकृतिक पानीको स्रोत तथा निकासको व्यवस्था, श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवास स्थान निर्माण, भूमिगत पानी पुनःभरण, पुर्ण मापदण्ड पूरा भएको पहुँचयुक्त सडक (कम्प्लिट सेट अफ रोड) को नमूना निर्माण लगायतका कामलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्ने बताउनुभएको हो । त्यस क्रममा उहाँले, साउन महिनाभित्र वार्षिक कार्ययोजना स्वीकृत गराउन र प्राथमिकतामा राखिएका योजना अर्थपूर्ण कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिनुभयो । बैठकमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्यालले, विभागहरुबाट प्राथमिकता निर्धारण गरिएका कार्यक्रमलाई आन्तरिक तथा आपसी समन्वय र सामुहिक निर्णयबाट प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिने बताउनुभयो । ‘निश्चित समयभित्र नतिजा देखिने गरी कार्यक्रम कार्यान्वयन हुनेछन् ।’ अर्यालले कार्यान्वयन प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, नवनियुक्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्यालबाट चालु आर्थिक वर्षका लागि स्वीकृत नीति, योजना तथा कार्यक्रमको प्रभावकारी कार्यान्वयन, सुशासन, अन्तरसरकार समन्वय र महानगरबासीका अपेक्षा पूरा गर्ने काममा कुशल नेतृत्वको अपेक्षा गर्नुभएको छ । आज पद वहाल गर्नु भएका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अर्याल, भेटका लागि कार्य कक्षमा पुगेपछि उहाँलाई स्वागत गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले कर्मचारी परिचालन र व्यवस्थापन कुशल नेतृत्वको अपेक्षा गर्नुभएको हो । ‘सेवा प्रवाह, अनुशासित र मर्यादित कर्मचारी प्रशासनका लागि समन्वयकारी नेतृत्व आवश्यक छ ।’ डंगोलले भन्नुभयो, ‘पार्किङ् व्यवस्थापनका लागि वहुतले पार्किङ् स्थल बनाउने, भृकुटीमण्डपमा मेगाहल निर्माण गर्ने, नेपाल सरकारसँग यस अघि गरिएका सम्झौता बमोजिम प्राप्त गर्नु पर्ने सम्पत्ति लिने लगायत ठुला आयोजना सञ्चालन गर्न संघ सरकारसँग समन्वय गर्नुपर्नेछ । कर्मचारी र जनप्रतिनिधिका बिचमा समन्वय र सहजीकरण गरिदिनु पर्नेछ । केही योजनालाई अलि सुस्त छन् । ती योजनालाई तीब्र सञ्चालन गर्नु पर्नेछ ।’
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा आज ‘काठमाडौँ रचनात्मक कला परिषद’को पहिलो बैठक सम्पन्न भएको छ । रचनात्मक सहर सञ्चालन व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८२ बमोजिम कला, संस्कृति, चलचित्र तथा रचनात्मक उद्योगसँग सम्बन्धित क्षेत्रलाई अन्तरसम्बन्धित बनाएर नीतिगत व्यवस्था गर्न गठित परिषदको यो पहिलो बैठक हो । बैठकका अध्यक्ष डंगोलले, काठमाडौँको छवि, यहाँको गरिमासँग जोडिएका रचनात्मक उद्योगको प्रवर्धन गर्न चलचित्र विधालाई माध्यमका रुपमा उपयोग गरिने बताउँदै अन्तरसंवाद, सहकार्यबाट रचनात्मक उद्योगको विकासमा काम गरिने बताउनुभयो । यस्तै सम्पदा तथा पर्यटन समितिका संयोजक संगतले, स्थानीय जीवनलाई राष्टिय, अन्तर्राष्टिय मञ्चमा जोड्दै लगिने योजना रहेको बताउनुभयो ।
सामुदायिक विद्यालयहरुको शैक्षिक गुणस्तर र शिक्षण सिकाइ प्रक्रियालाई थप व्यवहारिक र प्रभावकारी बनाउन काठमाडौँ महानगरपालिकाको शिक्षा विभागले ‘स्रोत शिक्षक’हरुसँग कार्य सम्पादन करार सम्झौता गरेको छ । सम्झौता पत्रमा विभागका प्रमुख नमराज ढकाल र स्रोत शिक्षकहरुले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ । ‘स्रोत शिक्षक व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८०’ र शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिले साउन २२ गते गरेको निर्णयका आधारमा सम्झौता गरिएको हो । स्रोत शिक्षकले आफ्नो कार्यक्षेत्र भित्रका विद्यालयहरूको शिक्षण सिकाइ वातावरण सुधार गर्न मासिक तथा साप्ताहिक कार्ययोजना बनाएर कार्यान्वयन गर्नुपर्नेछ । महानगरको शैक्षिक नीति र कार्यक्रमहरूलाई विद्यालय स्तरमा प्रभावकारी रूपमा लागू गराउन सहजीकरण गर्ने, शिक्षकहरूको पेशागत विकासमा सहयोग गर्ने र विद्यालयका समस्या समाधानका लागि समन्वय गर्ने दायित्व स्रोत शिक्षकलाई प्रदान गरिएको छ ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. २७ ले एक वर्षमा करिब ७ सय व्यक्तिलाई सिपमूलक तालिम प्रदान गरेको छ । गायन, वादन, नृत्य, इलेक्ट्रिक तथा इलेक्ट्रोनिक, हस्पिटालिटी लगागत विभिन्न विधामा तालिम दिएको हो । सेनिटरी प्याड उत्पादन, वेकरी, वारिस्ता, मोवाइल जर्नालिज्म, टुर अपरेटर र उद्घोषण विधाका तालिम लिएका १५० जना प्रशिक्षार्थीलाई प्रमाण पत्र वितरण समारोहमा यस सम्बन्धी जानकारी दिइएको छ ।
यस ठाउँको करिब एक रोपनी क्षेत्रफलमा ३६ कोठे धर्मशाला भवन छ । भवन पुरानो र जीर्ण भएको, झ्याल ढोका मक्किएको, थामले ठाउँ छोडेको, छाना चुहिने भएको, कति ठाउँमा छानो नै नभएकोले यसमा मानव बसोबास हुन सक्ने अवस्था थिएन । अब भवनलाई मौलिक स्वरुपमा जीर्णोद्धार गरिनेछ । श्रद्धालुको बसोबासलाई सहज बनाउन हरेक तलाका दुवैतर्फ महिला र पुरुषका लागि छुट्टाछुट्टै शौचालय र स्नान कक्ष बनाइनेछ । यसपछि धर्मशालामा २४ वटा शौचालय र २० वटा स्नान कक्ष हुनेछन् । धर्मशाला भवनमा सरसफाइ र स्वच्छताको काम हुनेछ । पानीका लागि पाइप जडान र विद्युत जडानको काम हुनेछ । धर्मशालामा रहने श्रद्धालुहरुका लागि भवन अगाडि मनमोहक पार्क बनाइनेछ । पार्क डिजाइन गर्दा सबै उमेर समूहका व्यक्तिहरुलाई ध्यानमा राखिएको छ । ज्येष्ठ नागरिकलाई सामान्य व्यायाम गर्ने, योग गर्ने स्थान उपलब्ध हुनेछ । आराम गर्ने फलैँचा, बस्ने कुर्सी राखिनेछन् । युवाहरुका लागि व्यायाम गर्ने साधन राखिनेछन् । व्याटमिन्टन कोर्ट निर्माण गरिनेछ । बालबालिकाका लागि खेल्न ट्रामपोलिन, मङ्की बार, चिप्लेटी लगायत सामान सहितको सुविधा हुनेछ ।