वि.सं.: २०८३, वैशाख ६ आइतबार
इ.स.: 2026 April 19,SUNDAY
वि.सं.: २०८३, वैशाख ६ आइतबार
विभिन्न समयमा चोरी भएर विदेशका संग्रहालयमा पुगेका प्राचीन मूर्ति फिर्ता गर्ने र संग्रहालयमा राखिएका मूर्तिलाई आफ्नै आसनमा फिर्ता गराउने कामलाई काठमाडौँ महानगरपालिकाले प्राथमिकता साथ अगाडि बढाएको छ । यसै क्रममा आज विश्व सम्पदा दिवसको अवसर पारेर राष्ट्रिय संग्रहालय, छाउनीमा राखिएको १३ औँ शताव्दीको महागौरी/पार्वतीको नृत्य भावको प्रस्तर मूर्ति वडा नं. २० मरुस्थित गःगुठि सूर्यमुखी महादेव मन्दिर परिसरको आफ्नै आसनमा पुनस्थापित गरिएको छ ।
विभिन्न समयमा चोरी भएर विदेशका संग्रहालयमा पुगेका प्राचीन मूर्ति फिर्ता गर्ने र संग्रहालयमा राखिएका मूर्तिलाई आफ्नै आसनमा फिर्ता गराउने कामलाई काठमाडौँ महानगरपालिकाले प्राथमिकता साथ अगाडि बढाएको छ । यसै क्रममा आज विश्व सम्पदा दिवसको अवसर पारेर राष्ट्रिय संग्रहालय, छाउनीमा राखिएको १३ औँ शताव्दीको महागौरी/पार्वतीको नृत्य भावको प्रस्तर मूर्ति वडा नं. २० मरुस्थित गःगुठि सूर्यमुखी महादेव मन्दिर परिसरको आफ्नै आसनमा पुनस्थापित गरिएको छ ।
काठमाडौँको प्राचीन सहरी बस्ती असं (असन)को मौलिकता फिर्ता गराउन आज देखि पुनरुत्थान अभियान सुरु भएको छ । असं डवलीमा आयोजित विशेष समारोहमा काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले अभियान शुभारम्भ गर्नुभएको हो । उद्घाटन अघि कःमिलाछी (दरबार हाइस्कूल छेउ) देखि असनसम्म, असनदेखि भोटाहिटी, महावौद्ध स्तुप हुँदै क्यलःत्वाः (केलटोल) सम्म सांस्कृतिक बाजागाजासहित पदयात्रा गरिएको थियो । यस क्षेत्रमा १३ वटा गुठि तथा परम्परागत बादन तथा गायन समूह छन् । पदयात्रामा परम्परागत समूहका सदस्यहरुले वादन तथा सांस्कृतिक झाँकी प्रदर्शन गरेका थिए । क्यलःत्वाः पुगेपछि अभियानको निरन्तरताका लागि कार्यक्रम वडा २५ का अध्यक्ष राजेश डंगोललाई हस्तान्तरण गरिएको थियो ।
यस क्रममा २०८३ वैशाख ५ गते शनिवारदेखि जीवन्त र समृद्ध (असं) असन नारासहित असन क्षेत्रमा सामाजिक, सांस्कृतिक तथा परम्परागत गतिविधिहरु प्रारम्भ हुँदैछन् । आधुनिकताभित्र प्रवेश गर्दै गरेको असन बजार, यस क्षेत्रमा भएका भौतिक सम्पदा, यस क्षेत्रसँग सम्बन्धित अभौतिक सम्पदाको पुनरुत्थान गर्ने उद्देश्यसहित यो कार्यक्रम थालिने भएको हो ।
पशुपति क्षेत्रबाट नुवाकोट घर भएका ६५ वर्षिय पुरुष, रामेछाप घर भएका ५० वर्षिय, ४८ वर्षिय र ४१ वर्षिय गरी ३ जना पुरुष र काभ्रे घर भएका ४८ वर्षिय १ जना र ५० वर्षिय एक जना व्यक्ति गरी ६ जनालाई उद्धार गरियो । उहाँहरुमध्ये ३ जना सामान्य अवस्थाको हुनुहुन्छ । एक जनाले पाइपबाट पिसाव निकाल्न युरिन क्याथेटर लगाउनुभएको छ । एकजनाको वायाँ खुट्टा काटिएको छ । एक जनाले क्षयरोगको औषधि सेवन गरिरहनुभएको छ । पशुपति क्षेत्रपछि सेवाका लागि खटिएको टोली कालीमाटी पुगेको थियो । कालीमाटीबाट काभ्रे घर भएका ८६ वर्षिय एक जना पुरुष र काभ्रे घर भएका ५० वर्षिय एक जना पुरुषको उद्धार भयो । उहाँहरु दुवैको अवस्था सामान्य छ । आज टेकु क्षेत्रबाट धादिङ् घर बताउने करिब ६० वर्षिय एक जना ज्येष्ठ नागरिकको उद्धार भएको छ ।
सडक सुरक्षा, सहरी सुरक्षा र सहरी व्यवस्थापनमा काठमाडौँ महानगरपालिका र नेपाल प्रहरी बिचको सम्बन्ध थप बलियो बनाइने भएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख र प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीका बिचमा भएको भेटघाटका क्रममा सडक सुरक्षा, सहरी सुरक्षा र सहरी व्यवस्थापनमा अहिलेको अवस्था र आवश्यकतामा छलफल गर्दै आपसी सम्बन्धलाई थप बलियो बनाएर नागरिकलाई सेवा प्रत्याभूति गराइने विषयमा कुराकानी भएको हो ।
वडाका गुठि तथा सांस्कृतिक समूह, युवा तथा छिमेकी वडाका कलाकारहरुको गायन तथा वादन महोत्सवको आकर्षण थियो । हामीले कुनै पनि पश्चिमा वादन तथा गायनलाई कार्यक्रममा समावेश गरेनौँ । वडाध्यक्ष राजभण्डारीले भन्नुभयो, ‘स्थानीय संस्कृतिप्रतिको आकर्षण बढाउन हामीले मौलिक बादन तथा गायन मात्र समावेश गरेका हौँ ।’ दिउँसो महाङ्काल प्याखं, नेवारी नृत्य, लाखे नृत्य, पञ्चे बाजा वादनसहित ३० वटा समूहले सांस्कृतिक प्रस्तुति प्रस्तुत गरेका थिए । यस्तै मखं कुमारीको पूजा व्यवस्था मिलाइएको थियो ।
‘हरेक घटनाका ‘टु साइड स्टोरी’ हुन्छन् । काठमाडौँका सडकमा मानिसहरु किन माग्न आउँछन् भन्ने विषयमा पनि यस्ता स्टोरी छन् । सडकमा माग्न बस्नेहरुको आर्थिक, सामाजिक, पारिवारिक स्थिति, व्यक्तिको मानसिक तथा शारीरिक अवस्था र आदत जस्ता पक्षका आधारमा व्यवस्थापन गरेर काठमाडौँलाई सहयोगापेक्षी सडक मानव मुक्त बनाउने योजनामा छौँ ।’ काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, आज विहान पशुपति क्षेत्रमा सहयोगापेक्षीहरुको अवस्थाको स्थलगत अवलोकन गरिसकेपछि यस्तो योजना सुनाउनुभएको हो ।