वि.सं.: २०८३, भदौ २५ बिहीबार
इ.स.: 2026 September 10,THRUSDAY
वि.सं.: २०८३, भदौ २५ बिहीबार
आज इनार खनिएको ठाउँभन्दा सुन्धारा १० फिट तल छ । आज खनिएको ठाउँको जमिन सतहमा १० फिटभन्दा माथिको पानी मात्र सुन्धारामा जान सक्छ । यसकारण इनार १० फिट गहिरो खनिएको छ । यसको गोलाइ साढे ३ फिट छ । इनार खन्ने क्रममा हरेक १ फिटमा पाइने र तह परिवर्तन भएको माटोको नमूना लिइएको छ । यो माटोको जाँचबाट पनि पानी उपलब्धताको विश्लेषण गर्न सकिने भूमिगत जलस्रोत विज्ञ डा. विजयमान शाक्यले बताउनुभयो ।
संविधान दिवस २०८३ को अवसर पारेर असोज ३ गतेदेखि काठमाडौँ उपत्यकाका विस्तारित ६ वटा रुटमा २८ वटा रात्रिकालीन बसबाट सेवा थप गर्ने निर्णय भएको छ । आज काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बस सेवा सञ्चालन हुने नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख, यातायात सेवा प्रदान गर्ने साझा यातायात र सरोकारवाला अधिकारी बिचको बैठकले यो निर्णय गरेको हो । काठमाडौँ महानगरपालिका, ललितपुर महानगरपालिका, चन्द्रागिरी नगरपालिका र बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले साझा यातायातसँगको समन्वयमा गएको वैशाख १ गतेदेखि रात्रिकालीन बस सेवा सञ्चालन गर्दै आएका छन् । यो सेवालाई विस्तार गरेर उपत्यकाको उत्तर दक्षिण र पूर्व पक्षिम दुवै भागलाई जोड्ने गरी गोदावरीदेखि बुढानीलकण्ठसम्म ६ वटा, भक्तपुरको जगातीदेखि रत्नपार्क हुँदै ठमेलसम्म ६ वटा, एअरपोर्टदेखि चन्द्रागिरीको नागढुङ्गासम्म ४ वटा बस, कीर्तिपुरदेखि काठमाडौँको नयाँ सडक नेपाल बायु सेवा निगमसम्म ४ वटा र चक्रपथमा दुईतर्फी फन्को लगाउन ८ वटा बस सञ्चालन हुनेछन् ।
‘काठमाडौँ हरेक ऐतिहासिक परिवर्तनहरूको प्रत्यक्ष साक्षी हो । शासनसत्ता नागरिकको हित र सेवाका लागि हुनुपर्छ भन्ने सन्देश काठमाडौँले सधैँ मुखरित गर्दै आएको छ । त्यसैले, काठमाडौँ महानगरपालिका सहिदका सपना र नागरिकका अपेक्षाहरू पूरा गर्न दृढ संकल्पित छ । यही मार्गदर्शनलाई आत्मसात् गर्दै हामी जनप्रतिनिधिहरू अहोरात्र सेवामा जुटिरहेका छौँ ।’ उहाँले बताउनुभएको छ । ‘हामी सरकारी सेवालाई झन्झटमक्त, प्रविधिमैत्री र नागरिकको घरदैलोसम्म पुर्याउने ‘नागरिकमैत्री शासन’ स्थापना गर्न प्रतिबद्ध छौँ । स्वास्थ्य, शिक्षा, खानेपानी र स्वच्छ वातावरण जस्ता मौलिक तथा नैसर्गिक अधिकारको पूर्ण प्रत्याभूति गराउन हामी दृढताका साथ अगाडि बढिरहेका छौँ । हरेक नागरिकले आत्मसम्मानका साथ बाँच्न पाउने विभेदरहित समाज निर्माण नै हाम्रो मूल लक्ष्य हो ।’ सहिदले देखाएको बाटो पछ््याउँदै हिँडेको बताउँदै उहाँले, स्थानीय अर्थतन्त्रको प्रवर्धन र पूर्वाधार विकास मार्फत आम नागरिकको जीवनस्तरमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन तथा ‘जेनजी’ आन्दोलन लगायतका विभिन्न संघर्षहरूबाट प्राप्त जनमत पूरा गर्न निरन्तर खटिएको बताउनुभयो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. २७ ले आउँदो असोज १७ गते शनिवार महिलाहरुको पाठेघरको मुखको क्यान्सर, स्तन क्यान्सर र स्त्री रोगको निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच गराउने भएको छ । स्वास्थ्य जाँच शिविर आयोजना गर्न वडाले निजामती कर्मचारी अस्पतालसँग सम्झौता गरेको छ । महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको रोहवरमा आज वडाध्यक्ष योगेश खड्गी र अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा. जितेन्द्र परियारले सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्नुभयो ।
रसुवा भोटेकोशी बाढीको विपदमा परेका व्यक्तिको पीडामा साथ दिन काठमाडौँ उपत्यका एकै ठाउँमा छ भन्ने सन्देश दिन आज काठमाडौँमा नागरिक ऐक्यवद्धता र्याली आयोजना गरिएको छ । बाढीमा परेर मृत्यु वरण गरेका व्यक्तिहरुलाई सामुहिक सम्झना, श्रद्धाञ्जली र समवेदना प्रकट गर्दै दुःखमा परेकाहरुको सान्त्वानाका लागि र्याली आयोजना गरिएको हो । स्थानीयको योजनामा सुरु भएको र्यालीमा ठुलो संख्यामा मानिसहरु सहभागी हुनुहुन्थ्यो । काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल, प्रवक्ता नविन मानन्धर, वडाध्यक्षहरु, कार्यपालिका सदस्यहरुले र्यालीमा पुगेर ऐक्यवद्धता जनाउनुभएको थियो । ऐक्यवद्धता जनाउन र्यालीमा जनजाती अधिकारकर्मी मल्ल के. सुन्दर, पूर्व मन्त्री राजेन्द्र श्रेष्ठ, भीमसेनदास प्रधान, मुक्ति प्रधान, डा. पुष्पराज राजकर्णिकार, नेवाः देय् दबूकी अध्यक्ष रश्मिला प्रजापती, नेपालभाषा मंकाः खलःका अध्यक्ष रमेश पिया, न्हूँद समारोह समितिका अध्यक्ष प्रेमहिरा तुलाधर, न्हूँद संरक्षण समाजका संयोजक प्रा. डा. नरेशमान बज्राचार्यलगायत विभिन्न जातीय खलः पुचःका अध्यक्षहरु र्यालीमा पुग्नुभएको थियो ।
प्रतिवेदन बुझ्ने क्रममा परीक्षणकालीन सेवाको ३ महिना अवधिको समीक्षा गर्दै गरिएको थियो । यस अवधिमा ६६ हजार ९५२ जना यात्रीले सेवा लिएका छन् । एउटा बसले दैनिक औसत १४२ जना यात्री बोक्ने गरेको र यसबाट दैनिक ३ हजार १३४ रुपियाँ आम्दानी हुने गरेको देखिएको छ । एउटा बसको दैनिक सञ्चालन लागत ४ हजार ८१४ रुपियाँ रहेको छ । यसरी हेर्दा दैनिक प्रतिबस १ हजार ६९० रुपियाँ (करिब ३५ प्रतिशत) घाटा भइरहेको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ । अध्ययनले रातको ८ बजेदेखि ९ बजेसम्मको समयमा सबैभन्दा बढी (४१.५६ प्रतिशत) यात्रीको चाप रहने गरेको देखाएको छ । यसमा कार्यालयबाट ढिलो फर्कने कर्मचारी, श्रमिक र दैनिक ज्यालादारी गर्ने मजदुरहरूको संख्या धेरै छ ।
वातावरणमैत्री पूर्वाधार निर्माणको कुरा गर्दै उहाँले, वाटर रिचार्ज (पानी पुनःभरण) कार्यक्रम, सामुदायिक शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि स्कूल स्कूल पार्टनरसिप (एसएसपी) कार्यक्रमलाई अभियानका रुपमा कार्यान्वयन गर्न विभागहरुलाई निर्देशन दिनुभयो । ‘सार्वजनिक खरिद सम्बन्धी परिवर्तित व्यवस्था ग्रहण गर्दै असोजभित्र बोलपत्र आव्हान सम्बन्धी काम सक्न, विभागीय बैठकहरु कार्यालय समय अगाडि वा पछाडि मात्र गर्न र विपदको मौका छोपेर हुन सक्ने कालोबजारी र कृतिम अभावमाथि निगरानी गर्न उहाँले निर्देशन दिनुभयो ।
सेवा लिन आउने सेवाग्राहीहरुको अवस्था हेर्दा सहर क्रमशः नसर्ने खालका रोगहरुको समस्यातिर लागि रहेको देखाउँछ । गएको वर्ष सेवा लिन आउनेमध्ये ४० हजार ३८६ जना उच्च रक्तचाप, २२ हजार ५०१ मधुमेह, ४ हजार ४०७ जना दम, १ हजार २५७ जना क्रोनिक किड्नी डिजिजका विरामीलाई सेवा दिइएको छ । यस वर्ष मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएका १ हजार २४ जनालाई सेवा प्रदान गरियो । यसमा एन्जाइटी भएका ४२५ जना र आत्महानी तथा मृत्युवरणको सोच राखेका या कुनै न कुनै समयमा यसको प्रयास गरेका ११६ जना व्यक्तिलाई सेवा प्रदान गरियो । यी सबै समस्या नसर्ने खालका र जीवनशैलीसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्या हुन् । सर्ने खालका समस्या हेर्दा, यस वर्ष ११२ जनामा मात्र डेङ्गी देखियो । जुन, अघिल्लो बर्ष कम हो । क्षयरोग नियन्त्रणतर्फ ७६९ जना नयाँ बिरामी पहिचान गरिएकोमा उपचार सफल हुने दर ९६ प्रतिशत रह्यो ।