वि.सं.: २०८३, साउन ९ शनिबार
इ.स.: 2026 July 25,SATURDAY
वि.सं.: २०८३, साउन ९ शनिबार
काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, वसन्तपुृरस्थित तलेजु भवानीको गलाबाट चोरी गरेर अमेरिका पुर्याइएका गहना फिर्ता गराउन अमेरिकी सरकारसँग सहयोग प्राप्त हुने आशा गर्नुभएको छ । आज उहाँकै कार्यकक्षमा नेपालका लागि अमेरिकाका कार्यवाहक राजदूत स्कट उर्बमसँगको शिष्टाचार भेटका क्रममा उहाँले यस प्रकार सहयोगको अपेक्षा गर्नुभएको हो । ‘काठमाडौँका प्राचीन मूर्ति केवल आकृति मात्र होइनन् । यी स्थानीयबासीको आस्था र विश्वाश पनि हुन् । हेर्दा मूर्त देखिए पनि अमूर्त सम्पदासँग गहिरो सम्बन्ध जोडिएका, मौलिकता र ऐतिहासिकता बोकेका अमूल्य निधि हुन् । यस्ता सम्पत्तिहरु संग्रहालयमा होइन । आफ्नै मौलिक आसनमा जीवन्त हुन्छन् । यसकारण हामी काठमाडौँबाट चोरी भएर विदेशका संग्रहालयमा पुगेका पुरातात्विक महत्व बोकेका मूर्ति, कलाकृति तथा आकृति कानुनी, प्रशासनिक तथा कुटनीतिक प्रक्रिया पूरा गरेर आफ्नै आसनमा फर्काउने अभियानमा छौँ । यस कार्यमा अमेरिकी सरकारबाट सहयोग प्राप्त हुने अपेक्षा गरेका छौँ ।’
एचपीभी डीएनए पोजेटिभ हुनु क्यान्सर हुनु होइन । यसबाट संक्रमण भएर क्यान्सर हुन सक्ने जोखिम चाहिँ हो । क्यान्सर परीक्षण गरिएका ३५ दिन अवधिमा ३ हजार ४९४ जनाले जाँच गराउन स्वास्थ्य प्रवर्धन केन्द्रमा नाम दर्ता गरेर रिफरल स्लिप लिनुभएको थियो । उहाँहरुमध्ये २ हजार ९७५ जना मात्र जाँचका लागि अस्पताल पुग्नुभयो । कार्यक्रमका फोकल पर्सन चन्द्रा भट्टका अनुसार जाँच गर्न पुग्नुभएका मध्ये २ हजार ७७९ जनाको एचपीभीसँगै २ हजार ९६१ जनाको स्तन क्यान्सर परीक्षण गरियो । उहाँहरुमध्ये ४११ जनाको मेमोग्राम गरियो । ४९४ जनाको स्तनको भिडियो एक्सरे गरियो । उहाँहरुमध्ये ४ जनाको स्तनको वायोप्सी गर्नु पर्ने देखियो । उहाँहरुमध्ये १ जना सम्पर्कमा नै आउनु भएन । २ जनाको रिपोर्ट पोजेटिभ देखियो । उहाँहरु अहिले उपचाररत हुनुहुन्छ । १ जनाको स्तनमा मासु पलाएको पाइयो ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. ३१ ले चालु आर्थिक वर्षमा ५३.९९ प्रतिशत पूँजीगत र ५८.९१ प्रतिशत चालुतर्फ प्रगति हासिल गरेको छ । आज आयोजना गरिएको सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रममा वडाबासीका माझमा सम्पन्न योजनाको समीक्षा गर्दै खर्च प्रगति सार्वजनिक गरिएको हो । चालु आर्थिक वर्षका लागि विनियोजित १५ करोड ३७ लाख रुपियाँ पूँजीगत बजेटमा ५३.९९ प्रतिशत अर्थात ८ करोड २९ लाख ८५ हजार २२३ रुपियाँ खर्च गरेको छ । यस्तै चालुतर्फ ३ करोड १८ लाख ९८ हजार १ सय रुपियाँमा ५८.९१ प्रतिशत अर्थात १ करोड ८७ लाख ९३ हजार ४२१ रुपियाँ खर्च गरेको छ ।
साविक स्थानीय निकायलाई ‘निर्णय गर्ने’ र ‘निर्णय कार्यान्वयन गर्ने’ अधिकार प्रदान गर्न सिंहको अहम योगदान महत्वपूर्ण मानिन्छ । उहाँको २०८१ पुस १ गते निधन भएको हो । प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भएपछि भएको स्थानीय निर्वाचनबाट पहिलो प्रमुखका रुपमा निर्वाचित भएपछि उहाँको दृष्टि स्थानीय स्वायत्ततामा थियो । २०४९ सालको स्थानीय निर्वाचनबाट काठमाडौँ नगरपालिकाको प्रमुखका रुपमा निर्वाचित सिंहले २०५२ साल मंसिर २९ गते महानगरपालिका घोषणा गरेर महानगरपालिकाको प्रमुख बन्नुभएको थियो । वि. सं. १९९६ साल चैत ११ गते ताम्सिपाखामा जन्मनुभएका सिंह जीवनको अन्तिम समयमा उपचारसँगै ठमेल चाक्सीबारी निवासमा हुनुहुन्थ्यो । अल्सर भएपछि २०८० सालमा उहाँको पेटको शल्यक्रिया गरिएको थियो ।
काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर सभा १९ औँ अधिवेशन सम्पन्न भएको छ । जेठ ३१ ग्ते सुरु भएको अधिवेशनको आज बसेको छैटौँ बैठकसँग सकिएको हो । आजको बैठकमा नगर सभाको चौथो र पाँचौ वैठकमा पेश भएका संशोधन विधेयक र वार्षिक प्रतिवेदनमाथि छलफल भएको थियो । त्यस क्रममा विधायन समितिका सदस्य हुमादेवी आचार्यले विद्यमान कानुनहरुमा समसामयिक संशोधन सम्बन्धी विधेयकका प्रस्तावित व्यवस्था पेश गर्नुभएको थियो । पेश भएका प्रस्तावहरु सर्वसम्मत पारित भएपछि सभाध्यक्ष डंगोलले नगर सभाको वैठक सम्पन्न भएको घोषणा गर्नुभएको थियो । यससँगै उहाँले, स्वीकृत कार्यक्रमहरुको सफल कार्यान्वयनबाट मतदाता, महानगरबासी र राजधानी सहर आश्रित व्यक्तिहरुको हित, उपयोग र सुरक्षाको प्रत्याभूति हुने गरी काम गर्न सम्बद्ध सबैसँग अपेक्षा राख्नुभयो ।
अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड बमोजिम स्थापित प्रयोगशाला कृषि तथा पशुपन्छी विभाग अन्तर्गत सञ्चालन हुनेछ । यहाँ इसेरिसिया कोलाइ (इकोलाई), साल्मोनेला एसपीपी, स्टाफिलोकोकस ओरियस, कुल प्लेट गणना (टोटल प्लेट काउन्ट), कुल मोल्ड गणना (टोटल मोल्ड काउन्ट), फिकल कोलिफर्म लगायत रोगजनक तथा सूक्ष्म जीवहरूको परीक्षण हुनेछ । प्रयोगशाला सञ्चालनका लागि राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र मान्यताका आधारमा एसओपी (ट्याण्डर्ड अपरेटिङ प्रोसिड्युर) तयार पारिएको छ । प्रयोगशाला उद्घाटन गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डगोलले भन्नुभयो, ‘अब बजार अनुगमन गर्दा देखिने त्रुटि र कमजोरीलाई अनुमानका भरमा स्तर निर्धारण गर्नुपर्दैन । यसपछिको कानुनी कारवाही बैज्ञानिक तथ्यका आधारमा हुनेछ । यही तथ्यका आधारमा बजार नियमन र नियन्त्रण हुनेछ ।’
काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर सभा १९ औँ अधिवेशनको पाँचौँ वैठकमा चालु आर्थिक वर्षको न्यायिक समितिको प्रतिवेदन, सुशासन समितिको प्रतिवेदन र लेखा समितिको वार्षिक प्रतिवेदन पेश भएको छ । सभाका अध्यक्ष एवं महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, न्यायिक समितिको प्रतिवेदन पेश गर्न समितिका सदस्य आशा श्रेष्ठ रौनियारलाई, विकास तथा सुशासन समितिको प्रतिवेदन पेश गर्न संयोजक सिर्जना भेटवाललाई र लेखा समितिको प्रतिवेदन पेश गर्न संयोजक गायत्री पुडासैनीलाई समय प्रदान गर्नुभएको थियो । सभामा प्रतिवेदन पेश गर्ने लेखा समिति र सुशासन समिति नगर सभा अन्तर्गतका समिति हुन् । सभामा कार्यपालिका अन्तर्गतको सुशासन समितिका संयोजक ख्यामराज तिवारीले, ‘महानगर प्रहरी ऐन २०८० को दोस्रो संशोधन विधेयक २०८३’ र ‘भवन निर्माण मापदण्ड २०८० को दोस्रो संशोधन २०८३’ सम्बन्धी प्रस्ताव पेश गर्नुभएको थियो ।
अन्य बालबालिका भन्दा फरक अवस्था भएका बालबालिकाहरुलाई सजाय वा दबाब नदिइ उनीहरुको आवश्यकता बुझेर सहयोगी वातावरण बनाउन सहयोेग होस भन्ने उद्देश्यले तालिम सञ्चालन गरिएको बौद्धिक अपाङ्गता एवं अटिजम भएका व्यक्तिहरुका लागि स्वास्थ्य कार्यक्रमका फोकल पर्सन पवन ठाकुरले जानकारी दिनुभयो । अभिभावकलाई लक्षित तालिम कार्यक्रममा बोल्दै व्यवहार विश्लेषक तथा प्रशिक्षक प्रज्ञा श्रेष्ठ प्रधानले अटिजम र बौद्धिक अपाङ्गता रोग नभई विकास सम्बन्धी अवस्था भएकाले समयमै पहिचान, उचित सहयोग र निरन्तर अभ्यासमार्फत बालबालिकाको क्षमता अभिवृद्धि गर्न सकिने बताउनुभयो ।