वि.सं.: २०८२, पुस २६ शनिबार
इ.स.: 2026 January 10,SATURDAY
वि.सं.: २०८२, पुस २६ शनिबार
महानगरपालिकाले निर्माण गरेका सार्वजनिक पूर्वाधारको संरक्षण, सञ्चालन र व्यवस्थापनका लागि कार्यविधिको आवश्यकता महसुस भएको बताउँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाका उपप्रमुख एवं अनुगमन समितिका संयोजक सुनिता डंगोलले, कार्यविधि तर्जुमा प्रक्रिया तत्काल अगाडि बढाइने बताउनुभएको छ । आज महाङ्काल सत्तल र खुला मञ्चको अनुगमन गर्दै उहाँले भन्नुभयो, ‘महानगरपालिकाले उद्यान तथा पार्क, पोखरी, मठमन्दिर, सत्तल, चोकलगायत सार्वजनिक उपयोगका धेरै संरचना निर्माण गरेको छ । यसका लागि धेरै खर्च गरिएको छ । नागरिकबाट संकलन भएको राजस्वबाट निर्माण गरिएका यस्ता संरचनाको दिगो उपयोग गर्न, स्वामित्व र संरक्षणका लागि समुदायको सहभागिता जस्ता व्यवस्थामा स्सुनिश्चित गर्न कार्यविधि चाहिन्छ ।’
सत्तललगायत संरचनाको निर्माण परम्परागत नेवारी शैलीमा भइरहेको छ । कुँदिएका बुट्टेदार ढोका, झ्याल, थामको प्रयोग गरिएको छ । छानो झिँगटीको हुनेछ । उत्तर (भृकुटीमण्डप) तर्फ २ वटा व्लक आपसमा जोडेर बनाइँदैछ । दक्षिणतर्फ (नेपाली सेनाको पेट्रोल पम्पतर्फ) ३ वटा ब्लक निर्माण हुँदैछन् । यिनीहरु पनि आपसमा जोडिएका छन् । विभागका इञ्जिनियर अनुपराज ढुङ्गानाका अनुसार भद्रकाली परिसरको क्षेत्रफल ४ हजार ५४४ वर्गमिटर हो । यसभित्र उत्तरतर्फको सत्तल ५८८.९२ वर्गमिटर र दक्षिणतर्फको सत्तल ३१६.४ वर्गमिटरको छ ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नम्बर ३० ले गएको ५ महिनामा ७ करोड ५६ लाख ९४ हजार ६२७ रुपियाँ राजस्व संकलन गरेको छ । गएको वर्ष यही अवधिमा ६ करोड ७५ लाख ५७ हजार रुपियाँ राजस्व संकलन भएको थियो । आज मैतीदेवी प्राङ्गणमा वडाले आयोजना गरेको सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रममा गएको वर्षमा सम्पन्न योजना तथा चालु आर्थिक वर्षमा प्राप्त नतिजाका बारेमा जानकारी दिने क्रममा संकलित राजस्वको अङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । गएको वर्ष (आ.व. २०८१/०८२) वडाले १६ करोड ८३ लाख १ हजार ५६२ रुपियाँ राजस्व संकलन गरेको थियो । यस वर्ष वडाका लागि ११ करोड २२ लाख रुपियाँ रकम निकासा भएको थियो । यसमध्ये ५ करोड २३ लाख ८५ हजार रुपियाँ खर्च भयो । यो ४६.६८ प्रतिशत हो । यस वर्ष वडाका २९ वटा योजना थिए । तीमध्ये १८ वटा योजनाको कार्य सम्पन्न भयो । ५ वटा वडा क्रमागतमा छन् । ६ वटा योजना सम्पन्न हुन बाँकी छन् । यी योजनामध्ये ४ वटा ठेक्कामार्फंत कार्यान्वयन गरिएको हो ।
‘अवसरको उचित वितरणसँगै युवाहरुमा आफ्नै ठाउँका सम्भावना देखाउनुपर्छ । हुन्छ र सकिन्छ भन्ने भाव बोध गराउनु पर्छ । यसका लागि नागरिकसँग सरकारको सम्बन्ध नजिक हुनुपर्छ । सरकारले नागरिकलाई केही गर्न प्रोत्साहित गरिरहनु पर्छ ।’ सम्मान कार्यक्रमसँग मानव पूँजी पलायन रोकथामको सम्बन्ध देखाउँदै उहाँले भन्नुभयो, ‘स्वतःस्फूर्त विभिन्न क्षेत्रका सम्भावनाहरुमा काम गरिरहेका व्यक्तित्वहरुलाई प्रयासको निरन्तरतामा प्रोत्साहित गर्न, नवयुवाहरुलाई स्थानीय स्तरका सम्भावना खोजेर वृहत बनाउँदै समृद्धिको यात्रामा लाग्नका लागि सम्मानबाट प्रेरित गर्न खोजेका हौँ ।’
पुरुषतर्फ ९ विधामा प्रतिस्पर्धा गराइनेछ । यस अन्तर्गत ६ वटा तौल समूह, २ वटा स्पोर्ट फिजिक्स र एउटा ओभरअल प्रतिस्पर्धा हुनेछ । त्यस्तै महिलातर्फ स्पोर्ट फिजिक्स अन्तर्गत खुल्ला प्रतिस्पर्धा हुनेछ । पुरुषतर्फ तौल समूहमा ५५ केजी, ६० केजी, ६५ केजी, ७० केजी, ७५ केजी र ७५ भन्दा माथि हुनेछ । एथलेटिक्स फिजिक्स अन्तर्गत १७० सेन्टिमिटर भन्दा माथि र १७० सेन्टिमिटरसम्म गरी दुई विधामा प्रतिस्पर्धा गराइनेछ । प्रत्येक तौल समूहका विजेताहरु दोस्रो मिस्टर महानगरको दावेदारी हुनेछन् । उनीहरुले ओभरअल प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । ओभरअल प्रतिस्पर्धाका विजेता खेलाडीलाई दोस्रो मिस्टर महानगरको टाइटलसहित ५ लाख रुपियाँ नगद, ट्रफी र ब्यानेट प्रदान गरिनेछ । प्रतियोगिताको पहिलो दिन तौल नाप्ने कार्य हुनेछ । दोस्रो दिन प्रिजजिङ र फाइनल खेल हुनेछ । प्रत्येक तौल समूहका विजेतालाई १ लाख रुपियाँ नगद, पदक र प्रमाण पत्र प्रदान गरिनेछ । गएको वर्ष यसको राशी ७५ हजार रुपियाँ थियो । यस बर्ष बढाएर १ लाख रुपियाँ बनाइएको हो । तौल समूहका उपविजेता, तेस्रो, चौथौ र पाँचौँ स्थान हासिल गर्ने खेलाडीहरुलाई क्रमशः ५० हजार रुपियाँ, २५ हजार रुपियाँ, १५ हजार रुपियाँ र १० हजार रुपियाँ नगदसहितको पुरस्कार दिइनेछ । एथलेटिक्स फिजिक्सतर्फ पुरुष र महिला दुवै विधामा प्रथम पुरस्कार जनही १ लाख २५ हजार रुपियाँ रुपियाँ राखिएको छ । दोस्रो, तेस्रो, चौथौ र पाँचौं स्थान हासिल गर्ने खेलाडीलाई क्रमशः ७५ हजार रुपियाँ, ५० हजार रुपियाँ, २५ हजार रुपियाँ र १० हजार रुपियाँ नगद पुरस्कारसहित ट्रफी र मेडल प्रदान गरिनेछ ।
काठमाडौँ महानगरपालिका नगर सभाको १८ अधिवेशन पुस ११ गतेका लागि आव्हान भएको छ । आज महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन)को अध्यक्षतामा बसेको ४४ औँ कार्यपालिका बैठकले नगर सभाको अधिवेशन मिति तोकेको हो । बैठकमा प्रशासन, पूर्वाधार निर्माण, वातावरण, सूचना प्रविधि, अन्तरराष्ट्रिय सम्बन्ध, कानुन तथा मानव अधिकार, महानगर प्रहरी बल, राजस्व, स्वास्थ्य, शिक्षा, सामाजिक विकास, सम्पदा तथा पर्यटन र सहकारी क्षेत्रका ३० वटा प्रस्ताव र विविधमा २ वटा विषयमाथि छलफल र निर्णय भए ।
गएको वर्ष विनियोजित विनियोजित २५ अरब ८६ लाख ५२ हजार रुपियाँको ५२.१२ प्रतिशत अर्थात् १३ अरब ३ करोड ६९ लाख १३ हजार रुपियाँ खर्च भएको छ । यसमा चालुतर्फ ६ अरब २२ करोड ९० लाख १६ हजार रुपियाँ र पूँजीगततर्फ ६ अरब ७३ करोड ७८ लाख ९६ हजार रुपियाँ र बित्तीय खर्च ७ करोड रुपियाँ भयो । यस वर्ष आर्थिक विकास क्षेत्रमा ३७.६७ प्रतिशत, सामाजिक विकास क्षेत्रमा ४७.९१ प्रतिशत, पूर्वाधार विकास क्षेत्रमा ५२.५२ प्रतिशत, सुशासन तथा अन्तरसम्बन्धित क्षेत्रमा २८.८८ प्रतिशत र कार्यालय सञ्चालन तथा प्रशासनिक क्षेत्रमा ७७.०२ प्रतिशत खर्च भएको छ ।
यस वर्षका लागि १) सहरी सुशासन र विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धा, २) महानगरको पहिचानमा सांस्कृतिक विविधता, ३) गुणस्तरीय सहरी बसोबास, ४) आर्थिक समृद्धिका लागि नवप्रवर्तन, ५) सहरी यातायात प्रणालीको पूर्वाधार, ६) वातावरण, जलबायु र उत्थानशीलता, ७) सामाजिक समावेशीकरण र समता, ८) शिक्षा तथा सांस्कृतिक आदानप्रदान, ९) सुरक्षा, स्वास्थ्य र कल्याण र १०) तथ्याङ्कमा आधारित अनुगमन मूल्याङ्कन प्रणालीको संस्थागत विकासलाई क्षेत्रगत शोध विषयका रुपमा चयन गरिएको छ ।