वि.सं.: २०८३, असर ३ बुधबार
इ.स.: 2026 June 17,WEDNESDAY
वि.सं.: २०८३, असर ३ बुधबार
काठमाडौँ महानगरपालिकाको भौगोलिक क्षेत्रलाई सडक सहयोगापेक्षी मानवमुक्त घोषणा गरिएको छ । राष्ट्रिय सभा गृहमा आयोजित औपचारिक समारोहमा ‘जो वेसहारा, महानगरपालिकाको अभिभारा’ नारासहित कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, सहयोगापेक्षी मानवमुक्त घोषणा गर्दै यसको कार्यान्वयनका लागि नेपाल प्रहरी, जिल्ला प्रशासन कार्यालय र मानव सेवा आश्रमसँग सम्झौता गर्नुभएको छ । यसपछिका दिनमा सडक वा सार्वजनिक स्थलमा भेटिन सक्ने सहयोगापेक्षीहरुको व्यवस्थापन कार्यमा सम्पर्क, सम्बन्ध, सहयोग र समन्वय तथा एकीकृत प्रणालीबाट सञ्चालन गर्ने उद्देश्यका साथ गरिएको सम्झौता पत्रमा महानगरका तर्फबाट कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, नेपाल प्रहरीका तर्फबाट प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले, जिल्ला प्रशासन कार्यालयका तर्फबाट प्रमुख जिल्ला अधिकारी इश्वरराज पौडेलले र मानव सेवा आश्रमका तर्फबाट अध्यक्ष रामजी अधिकारीले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ । ‘बेसहारा, अशक्त, असहाय, अभिभावकविहिन, सहयोगापेक्षी सडकआश्रित मानवमुक्त काठमाडौँ महानगरपालिका क्षेत्र घोषणा २०८३ को कार्यान्वयन सुनिश्चितताका निमित्त आवश्यक पूर्वाधारहरू खडा गर्न, संयन्त्र विकास गर्न, सम्बन्धित कार्यालय, निकाय तथा स्थानहरूमा घोषणा सम्बन्धी सूचनाहरू सम्प्रेषण गर्न हामी प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दछौँ ।’ हस्ताक्षरकर्ताहरुले संयुक्त प्रतिवद्धता जनाउनुभएको छ ।
नेपाल पुलिस क्लव, काठमाडौँ मेयर कप स्वीमिङ च्याम्पियनसिपको विजेता बनेको छ । टीम र्याङिकङमा विजेता क्लवलाई काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले नगद ५० हजार सहित ट्रफी, मेडल र प्रमाण पत्र प्रदान गर्नुभयो । ललितपुरको सातदोबाटो स्थित पौडी पोखरीमा शनिवार र आइतबार सञ्चालन भएको च्याम्पियनसिपमा १,०३६ अंकसहित क्लव पहिलो बनेको हो । ७७८ अंकसहित निसर्ग बाटिका स्कूलले फस्ट रनर अप स्थान र ५७६ अंकसहित नेपाल एपीएफ क्लवले सेकेण्ड रनरअप स्थान प्राप्त गरेका छन् । आइतबार भएको कार्यक्रममा फस्ट रनरअपलाई २५ हजार रुपियाँ, सेकेन्ड रनरअपलाई १५ हजार रुपियाँ सहित ट्रफी, मेडल र प्रमाण पत्र प्रदान गरियो ।
शनिवार बेलुका कालीमाटी र स्वयम्भूको कारखाना चोक क्षेत्रमा भेटिएका सहयोगापेक्षीहरुसँग कुरा गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, उहाँहरु सडकमा पुग्नु पर्ने अवस्थाका विषयमा कुराकानी गर्नुभएको थियो । यसरी गरिएको कुराकानीपछि उहाँले भन्नुभयो, ‘व्यक्ति सडकमा आउनु पर्ने बाध्यतासँग पारिवारिक, सामाजिक, आर्थिक तथा मनोवैज्ञानिक कारण छन् । तर, सडकमा माग्न भेटिने गर्नुभएका सबै व्यक्ति सहयोगापेक्षी हुनुहुन्न । कतिपय व्यक्तिले माग्ने कामलाई पेशा बनाउनुभएको छ । अहिले हामी सहयोगको आवश्यकता हुने वास्तविक व्यक्ति र पेशेवर माग्ने व्यक्ति छुट््याउँदैछौँ ।’ यसरी छुट््याएपछि के गर्ने योजना हो? प्रश्नको जवाफमा डंगोलले भन्नुभयो, ‘जसले आफ्नो हेरचाह आफैँ गर्न सक्नुहुन्न । हेरचाह र स्याहारका लागि आफन्त पनि हुनुहुन्न । खानका लागि अन्नपात छैन । अन्न किन्ने पैसा छैन । विरामी पर्दा उपचार गर्ने पैसा छैन । त्यस्ता व्यक्तिहरुको हेरचाह, औषधोपचार तथा लालनपालनका लागि काठमाडौँ महानगरपालिकाले मानव सेवा आश्रमसँगको सहकार्यमा मानवोचित व्यवस्थापन गर्नेछ । जसले माग्ने कामलाई पेशा बनाउनु भएको छ । उहाँहरुको मागेर खाने कामलाई पूर्ण निषेध गरिनेछ ।’
ललितपुरको सातदोबाटो स्थित पौडी पोखरीमा हिजो (जेठ २३ गते)देखि थर्ड नेपाल अक्वास्टिक काठमाडौँ मेयर कप स्वीमिङ् च्याम्पियनसिप सुरु भएको छ । आजसम्म चल्ने प्रतियोगितामा ७८ जना महिला र ९४ जना पुरुष गरी १७२ जना खेलाडी प्रतिस्पर्धामा हुनुहुन्छ । यसरी प्रतिस्पर्धामा रहनुभएका खेलाडीहरुमा ओलम्पियन डुआना लामासहित राष्ट्रिय खेलाडीहरु हुनुहुन्छ । यस्तै नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, नेपाली सेना, जेम्स, लिटिल एञ्जलसहित विभिन्न विद्यालयहरु, सगरमाथा क्लवसहित विभिन्न क्लवहरुबाट खेलाडीहरु प्रतिस्पर्धामा हुनुहुन्छ । उमेरका हिसाबले ६ वर्षदेखि २५ वर्षसम्मका खेलाडी सहभागी हुनुहुन्छ ।
‘हाम्रो संस्कृति, हाम्रो उत्सव’ भन्ने नारा राखेर विहानै देखि थालिएको कार्यक्रम केवल औपचारिक समारोह मात्र थिएन । सांस्कृतिक झाँकीसहित सहभागीहरुको लर्कोले महास्तूपको परिक्रमा गर्दा लाग्थ्यो, बौद्धको पुरानो सभ्यता फेरि ब्युँतिएको छ । महोत्सवको आकर्षण महास्तूप वरिपरि मात्र सीमित थिएन । महेन्द्र बौद्ध माध्यमिक विद्यालयको फूलवारी क्षेत्रमा पुग्दा नेपाली ग्रामीण जीवनमा प्रवेश गरेको जस्तै लाग्थ्यो । आधुनिकताको भिडमा गाउँबाटै हराउन थालेका ढिकी, जाँतो, हलोजुवा जस्ता सामग्रीहरू प्रदर्शनीमा देख्दा धेरै आगन्तुकहरू रोमाञ्चित देखिन्थे । स्थानीय महिला समूहका सिपले बुनेका अल्लोका कपडा र हस्तकलाका सामग्रीहरूले स्थानीय उद्यम र उद्यमशीलता प्रदर्शित गरेका थिए ।
प्रकाशित सूची अनुसार शिक्षामा ६ जना, मानविकीमा १२ जना, कानुनमा ५० जना, व्यवस्थापनमा १ हजार ४०१ जना र विज्ञानमा २ हजार २६६ गरी ३ हजार ७३५ जनाको नाम शिफारिस भएको छ । यसमा ल्याण्डफिल साइट प्रभावित क्षेत्रबाट २८ जना, महानगरपालिकाभित्रका स्थायीबासीबाट ४९२ जना, सामुदायिक विद्यालयबाट एसईई उत्तीर्ण गर्नेबाट १ हजार ५४५ जना, संस्थागत विद्यालयबाट एसईई उत्तीर्ण गर्नेबाट ४८१ जना, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा अभिभावकमा अपाङ्गता भएका परिवारबाट १३ जना, आदिबासी जनजातिबाट १७३ जना, खस आर्यबाट १९७ जना, छात्रा कोटाबाट ४४० जना, थारुबाट ३९ जना, दलितबाट ९६ जना, पिछडिएको क्षेत्रबाट ४६ जना, मधेशीबाट १४९ जना, मुस्लिमबाट २२ जना र सहिद, वेपत्ता पारिएकाका परिवार, जेन्जी आन्दोलन, द्वन्द्व पीडित परिवारबाट १४ जना विद्यार्थी शिफारिसमा परेका छन् । यस वर्षका लागि महानगरपालिकाभित्रका १४५ वटा शिक्षण संस्थाका लागि ४ हजार ८५७ कोटा निर्धारण गरिएको शिक्षा अधिकृत एवं परीक्षा समितिका सदस्य सचिव रामचन्द्र खड्काले जानकारी दिनुभयो । यसमा विज्ञान विषयका लागि २ हजार ३७१ कोटा छन् । व्यवस्थापनमा १ हजार ५४९, शिक्षामा ७, मानविकीमा ४९ र कानुनमा ७५ कोटा निर्धारित छन् । यी विषयहरुमा १८ हजार ३५८ जना, २ हजार ३८२ जना, ११० जना, ४६३ जना, ६२१ जना विद्यार्थी भर्नालाई आधार मानेर कोटा निर्धारण गरिएको हो ।
आयोजनाका इञ्जिनियर सरकारदीप श्रेष्ठका अनुसार आज लखतीर्थमा १ सय वटा कपुर र ६४ वटा समी, कालीमाटीमा ४५ वटा कपुर र ४० वटा समी, वडा नं. १७ विष्णुमती करिडोरमा २० वटा कपुर र ५० वटा फलफुल, पशुपति क्षेत्रमा २५ वटा समी, २५ वटा कपुर, २५ वटा धुपी र २५ वटा फलफुलका विरुवा र ५० वटा फलफुल, वडा नं. १९ कंकेश्वरीमा ३० वटा फलफुलका विरुवा रोपिएका हुन् । श्रेष्ठका अनुसार यस वर्ष महानगरपालिकाभित्र करिब ५ हजार विरुवा र फलफुल राखिएका छन् । यससँगै फुलका बोट पनि रोपिएका छन् ।
प्रवक्ता मानन्धरका अनुसार, २०७४ साल मंसिर १ गतेदेखि २०८३ साल जेठ २१ ग्ते सम्ममा २ हजार ४२१ जनालाई उद्धार गरिएको छ । जसमा १ हजार ५७१ जना पुरुष र ८५० जना महिला हुनुहुन्छ । उमेरगत हिसाबले हेर्दा ५ वर्षसम्मका २ जना बालक र ८ जना बालिका गरी १० जना हुनुहुन्छ । ६ बर्षदेखि १७ वर्षसम्मका ३९ जना बालक र २४ जना बालिका गरी ६३ जना बालबालिका हुनुहुन्छ । १८ देखि ३९ वर्षसम्मका ३८७ जना पुरुष र २६६ महिला गरी ६५३ जना वयस्क हुनुहुन्छ । ४० वर्षदेखि ५९ वर्ष सम्मका ५८३ जना पुरुष र २७१ जना महिला गरी ८५४ जना हुनुहुन्छ । ६० वर्ष माथिका ५६० जना पुरुष, २८१ जना महिला गरी ८४१ जना हुनुहुन्छ । उद्धारपछि ३८९ जना महिला र ४९४ जना पुरुष गरी ८८३ जनालाई पारिवारिक पुनर्मिलन गराइएको छ । १८७ जना महिला र ३४७ जना पुरुष गरी ५३४ जनालाई सामाजिक पुनःस्थापना गरिएको छ ।