वि.सं.: २०८२, फागुन २५ सोमबार
इ.स.: 2026 March 9,MONDAY
वि.सं.: २०८२, फागुन २५ सोमबार
नेवार समुदायको परम्परागत, मौलिक एवं सांस्कृतिक खाद्य परिकार यमरीलाई युनेस्कोको अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदामा सूचीकृत गर्न समुदायमा रहेका विभिन्न संघसंस्थाहरुले एउटै मत राखेका छन् । बुधबार काठमाडौँ महानगरपालिकाको सभा कक्षमा आयोजित सम्पदा तथा पर्यटन समितिका पदाधिकारी र समुदायका प्रतिनिधि बिचको छलफलमा यस्तो साझा स्वर आएको हो । ‘हरेक शुभकार्यसँग जोडिएको यमरीको महत्व र पहिचानलाई राष्ट्रियकरण गर्दै अभौतिक युनेस्कोको अभौतिक सम्पदा विधामा सूचीकृत गराउनु अन्तरराष्ट्रियकरणको प्रक्रिया हो । यसले नेपालकै पहिचान वृद्धि हुन्छ ।’ छलफलमा समितिका संयोजक आशामान संगतले भन्नुभयो, ‘यमरी बनाउने परम्परा खाद्य परिकार मात्र होइन । यसले प्रकृति, कृषि पेशा, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक पक्षसँग गहिरो सम्बन्ध राख्छ ।
समाचारमा तटस्थता, तथ्य, सन्तुलन र विश्वसनीयता गुम्न दिनु नहुने बताउँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रवक्ता नविन मानन्धरले गोरखापत्रले यी विषयमा आफूलाई सचेत बनाउनु पर्ने बताउनुभएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाका सार्वजनिक सूचना तथा विज्ञापन प्रकाशनका लागि गोरखापत्रसँग भएको सम्झौता नवीकरणका अवसरमा उहाँले विभिन्न कारणले सूचनाका उपभोक्ताहरु सही सूचनाबाट बञ्चित हुँदैछन् कि भन्ने विषयमा स्वमूल्याङ्कन गर्ने बेला आएको धारणा राख्नुभयो ।
८ वटा सहकारी संस्थाहरुलाई ७ दिनभित्र घरवहाल तिर्न समय दिँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाले सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गरेको छ । कानुन तथा मानव अधिकार विभागले जारी गरेको सूचनामा भनिएको छ, ‘काठमाडौँ महानगरपालिका, न्यायिक समितिबाट घर कोठा खाली गर्ने भनी भएका निर्णयहरूमध्ये सहकारी संघसंस्थाले बहालमा लिएका घर कोठा खाली गर्ने सम्बन्धी मिति २०८२/१०/१५ मा निर्णय कार्यान्वयन समितिको बैठकमा भएको निर्णय अनुसार यो सूचना प्रकाशन गरिएको छ ।’
काठमाडौँ महानगरपालिकाले सबै सामुदायिक विद्यालयहरुलाई एकीकृत हाजिरी प्रणालीमा आवद्ध गराएको छ । यो प्रणालीमा महानगरपालिकाका कर्मचारी, विद्यालयका शिक्षक, कर्मचारी र विद्यार्थीको दैनिक हाजिरी हुनेछ । माघ १३ गते कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले ७ दिनभित्र विदालयका शिक्षक, कर्मचारी र विद्यार्थीहरुलाई डिजिटल हाजिरी प्रणालीमा आवद्ध गराउन निर्देशन दिएपछि शिक्षा विभाग र सूचना प्रविधि विभागले आफ्नै प्रणाली विकास गरेर सबै सामुदायिक विद्यालयलाई प्रणालीमा जोडेका हुन् ।
जसको केही छैन अर्थात् आर्थिक अवस्था कमजोर छ । जसको कोही छैन अर्थात सम्पत्ति छ तर सहयोग गर्ने परिवारका सदस्य कोही साथमा छैनन् । साथमा परिवारका सदस्य त छन् । तर, आफूजस्तै अशक्त छन् । त्यस्ता ज्येष्ठ नागरिकलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर घरमै सेवा दिने लक्ष्यसहित उपचार र सर्वेक्षण थालिएको हो । सहरका कतिपय घरहरुमा शारीरिक अशक्तता भएका कारण, दीर्घ रोगका कारण हिँडडुल गर्न नसक्ने तथा स्वास्थ्य उपचारका लागि नियमित स्वास्थ्य संस्थामा जान नसक्ने ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य जाँच गर्न तथा उपचार गर्न सकिरहनुभएको छैन ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. २७ भोटाहिटीमा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरो कार्यालय रहेको भवन काठमाडौँ महानगरपालिकालाई प्रयोग गर्न दिन गृह मन्त्रालयले सहमति दिएको छ । आज गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले कित्ता नम्बर ३५३, ३५४ र ३५५ को ४ आना, २ पैसा १ दाम भएको जग्गा र सो जग्गामा बनेको भवन महानगरपालिकालाई प्रयोग गर्न दिने गरी सहमति दिएको हो । यो जग्गा समरजंग कम्पनीको नाममा रहेको छ ।
जसको केही छैन अर्थात् आर्थिक अवस्था कमजोर छ । जसको कोही छैन अर्थात सम्पत्ति छ तर सहयोग गर्ने परिवारका सदस्य कोही साथमा छैनन् । त्यस्ता ज्येष्ठ नागरिकलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर घरमै सेवा दिने लक्ष्यसहित सर्वेक्षण थालनी हुन लागेको हो । शारीरिक अशक्तता भएका कारण, दीर्घ रोगका कारण हिँडडुल गर्न नसक्ने तथा स्वास्थ्य उपचारका लागि नियमित स्वास्थ्य संस्थामा जान नसक्ने ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य जाँच गर्न तथा उपचार गर्न घरमै स्वास्थ्यकर्मी पठाउने र आधारभूत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्य सहित सर्वेक्षणको काम प्रारम्भ भएको हो ।
सहिद सप्ताहको अन्तिम दिन आज काठमाडौँको लैनचौरस्थित सहिद पार्कमा ज्ञात अज्ञात सहिदहरुको सम्झनामा स्मृति सभा गरिएको छ । महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा सम्पन्न सभामा नेपाली सेनाको टुकडीले सहिद सलामी अर्पण गरेको थियो । त्यस क्रममा प्रधानमन्त्री शुशिला कार्कीले सहिद स्तम्भमा पुष्पाहार अर्पण गर्नुभएको थियो । यस्तै प्रधानन्यायाधीश प्रकाशमानसिंह राउत, गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल, मन्त्रीहरु, नेपाल सरकारका सचिवहरु, महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, प्रमुख जिल्ला अधिकारी, कार्यपालिका सदस्यहरु, नगर सभा सदस्यहरु, कर्मचारीसहित सर्वसाधारणले स्मारकमा पुष्पगुच्छा अर्पण गर्नुभएको थियो । स्मृति सभा सुरु हुनु अघि शान्ति बाटिकाबाट सुरु भएको प्रभातफेरी जमल, कान्तिपथ, केशरमहलहुँदै लैनचौर पुगेको थियो । सभामा स्मृति मन्तव्य राख्दै मूल समारोह समितिका संयोजक एवं महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, सप्ताहव्यापी कार्यक्रममा सम्पन्न कार्यक्रमका बारेमा जानकारी दिँदै सहिदहरुको समर्पण र सपनालाई साकार बनाउन एकीकृत योजना आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो । ‘उहाँहरुको बलिदानीबाट प्राप्त नेपाली समाजको राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक रुपान्तरण र समावेशी लोकतन्त्र जोगाउन सबैको सहभागिता र साझा मत आवश्यक परेको छ । राष्ट्रियता र जनजीविकाको पक्षमा संघर्ष गर्ने क्रममा बलिदान गरेका सहिदहरु विगत, वर्तमान र भविष्यका निम्ति प्रेरणाका स्रोत र पथप्रदर्शक भएको वास्तविकता पुस्तान्तरण गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।’ उहाँको भनाइ थियो ।