शिक्षण सिकाइलाई समयसापेक्ष बनाउन कक्षा कोठालाई स्मार्ट सिकाइ स्थल बनाइँदै
काठमाडौँ । सामुदायिक विद्यालयका कक्षा कोठामा स्मार्ट बोर्ड जडान गर्ने क्रममा रामशाह पथमा रहेको पद्मोदय माध्यमिक विद्यालयको कक्षा १० सेक्सन 'ए’मा स्मार्ट बोर्ड जडान गरिएको छ । शिक्षण क्रियाकलाप र सिकाइमा लगानी बढाएर नतिजा सुधार गर्ने कार्यक्रमअन्तर्गत काठमाडौँ महानगरपालिकाको शिक्षा विभागले सार्वजनिक खरिद प्रक्रियामार्फत ल्याएका ३१३ वटा वोर्डहरु सूचना प्रविधि विभागबाट बोलपत्रको स्पेशिफिकेसन सम्बन्धी प्राविधिक जाँच गरेर विद्यालयका कक्षा कोठामा जडान सुरु गरेको हो ।
‘प्रमाणमा आधारित विद्यालयको पूर्वाधार विकास, सिकाइमा टुल्स एण्ड टेक्नोलोजी (प्रविधि र उपकरण), मानव पुँजी विकासअन्तर्गत शिक्षक तालिम, सुशासन, व्यवस्थापन तथा दिगोपना’का लागि महानगरपालिकाले लगानी बढाएको छ ।’ स्मार्ट बोर्ड उपयोगका विषयमा सहरी योजना आयोगका सदस्य इञ्जिनियर शैलेन्द्र झा भन्नुहुन्छ, ‘विद्यालयमा स्मार्ट वोर्ड उपयोग गर्ने स्थान, शिक्षकको तत्परता र क्षमताका आधारमा बोर्ड जडान गर्दै जानेछौँ । क्रमशः सबै कक्षामा राख्नेछौँ ।’ उहाँका अनुसार बोर्ड चलाउन शिक्षक तालिम चाहिन्छ । जसले तालिम लिइसक्नु भएको छ । त्यहाँ पहिलो प्राथमिकतामा जडान हुनेछ । शिक्षकले तालिम नलिएका विद्यालयहरुका लागि पहिले तालिम दिइनेछ । त्यसपछि बोर्ड जडान गरिनेछ ।
महानगर गौरव योजनाअन्तर्गत गरी खाने शिक्षा, महानगरको इच्छा कार्यक्रमअन्तर्गत सूचना प्रविधिमैत्री विद्यालय, डिजिटल शिक्षण सिकाइ कार्यक्रमका लागि चालु र क्रमागत गरेर करिब २० करोड रुपैयाँ विनियोजित रहेको निमित्त शिक्षा अधिकारी केशव ज्ञवालीले जानकारी दिनुभयो ।
कक्षा कोठामा जडान भएका बोर्डहरुको डिस्प्ले क्षमता ५० हजार घण्टा हो । सामान्य ठक्करबाट स्क्रिन चिर्किने वा फुट्ने हुँदैन ।
सामुदायिक विद्यालयका बालबालिकाको चौतर्फी विकासका लागि फेस्टिभल क्याम्प, नतिजा सुधारका लागि हिउँदे शिक्षण शिविर सञ्चालन गरियो । हरेक शुक्रबार पुस्तकरहित शुक्रबारका कार्यक्रमलाई थप प्रभावकारी बनाउन शिक्षक तालिम, क्रियाकलाप सम्बन्धी पाठ्यक्रम तर्जुमा, सिकाइ सामग्रीमा लगानी गरेको छ । शिक्षण सिकाइलाई परियोजनामा आधारित, समूहगत कार्यमा आधारित, सहपाठीसँगको सिकाइ र पुनरावलोकन कक्षामा जोड दिएको छ । यस्ता क्रियाकलापले विद्यार्थीहरुमा नयाँ दृष्टिकोणबाट सिक्ने वातावरण प्रदान सिर्जना हुने सहरी योजना आयोगका सहायक विज्ञ सस्मित पोखरेल बताउनुहुन्छ ।
प्रारम्भिक बाल स्याहार र विकास तथा प्रारम्भिक बाल शिक्षा र विकासका कार्यक्रम, एकीकृत सिकाइ, सिर्जनात्मक सिकाइ, शिक्षामा सिपजस्ता कार्यक्रमबाट शिक्षामा गुणात्मक नतिजा प्राप्त गर्ने महानगरपालिकाको लक्ष्य रहेको निमित्त शिक्षा अधिकारी ज्ञवालीको भनाइ छ ।
पुस्तकरहित शुक्रवार २५ वटा विषय राखिएका छन् । यी हरेक विषयलाई एउटा उपसमूह मानिएको छ । यी उपसमूहमध्ये बालबालिका तथा वातावरण (वावा) र विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ, आर्टस र गणित (स्टीम) विषय हरेक विद्यालयका लागि अनिवार्य उपसमूह हुन् । अन्य विषय विद्यार्थीको संख्यालगायत सूचकका आधारमा सञ्चालन हुने गरेका छन् । यी २ वटा उपसमूहसँगै स्काउट, नृत्य, पठन संस्कार (रिडिङ् कल्चर), योग, म्युरल (भित्ते चित्र), चरित्रवान नेतत्व विकास, मार्गदर्शनमार्फत नेतृत्व, नाट््य, कथा वाचन (स्टोरी टेलिङ्) छन् । संगीतमा मादल, बाँसुरी र सारङ्गी छन् । चलचित्रको दृष्टिकोणबाट सिकाइ (क्यामरा एण्ड टेक्नोलोजी) विपद व्यवस्थापन, संस्कृति र सम्पदा, ट्राफिक व्यवस्थापन, चारित्रिक नेतृत्व (क्यारेक्टराइस्टिक लिडरसिप), उद्यमशील सोच, कोडिङ्, व्यक्तित्व विकास, एनिमेसन र गेमिफिकेशन, चलचित्र निर्माण (फिल्म मेकिङ्) र ड्र«ोन शुक्रबारका कार्यक्रममा सञ्चालन भइरहेका छन् ।
प्रारम्भिक बाल विकासका कक्षा (इसिडी) पछि कक्षा १ देखि ३ सम्म एकीकृत सिकाइका कक्षा सञ्चालन हुन्छन् । कक्षा ४ देखि ८ सम्म सिर्जनात्मक सिकाइका कक्षा सञ्चालन हुन्छन् । यस्तै माध्यमिक तहमा शिक्षामा सिप कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन् ।
मोवाइल एण्ड एलेक्ट्रोनिक्स, कुलिनरी आर्टस, व्युटिसियन एण्ड हेयर स्टायल, फेसन डिजाइन एण्ड क्लोथिङ्क कन्स्ट्रक्सन (फेसन डिजाइन र कपडा निर्माण), तार र विजुली जडान (हाउस वायरिङ् एण्ड इलेक्ट्रिकल), एग्रिकल्चर एण्ड अर्वन फार्मिङ्ग, प्लम्बिङ्, कला र मूर्तिकला (स्केचिङ् एण्ड स्कप्चर), कार्पेन्ट्री एण्ड उड कार्भिङ् (काठमा बुट्टा कुँदेर बेलबुट्टा भर्ने काम), विपद पूर्वतयारीका लागि भवन निर्माणको रैथाने (परम्परागत) डकर्मी कला शिक्षामा सिप कार्यक्रमअन्तर्गत सञ्चालन भइरहेका विषय हुन् ।