वडा नं. १७ मा संवादात्मक एआईमा आधारित कल सेन्टर सुरु : स्मार्ट वडा बनाउन प्रविधि पूर्वाधार 

काठमाडौँ । ०१ ५९७१९८९ मा फोन डायल गरेपछि महिलाको स्वर सुनिन्छ । उनले भन्छिन्, ‘काठमाडौँ वडा १७ को एआई सेवामा स्वागत छ । म तपाईँलाई आज कसरी सहयोग गर्न सक्छु?’ यति आवाज आएपछि बोल्ने पालो तपाईँको । तपाईँ वडाबाट कस्तो सूचना लिन चाहनुहुन्छ? त्यो बोलेपछि एआईले त्यसको जवाफ फकाउँछ ।

तपाईँले प्रश्न सोधेपछि उसले भन्नेछ, ‘एकछिन पर्खनोस्, म हजुरको प्रश्न वुझिरहेकी छु ।’

यदि एआईसँग जवाफ रहेछ भने तत्काल सोधेको प्रश्नको उत्तर दिनेछ । यदि जवाफ रहनेछ भने भन्नेछ, ‘माफ गर्नुहोस् । म यो प्रश्नको जवाफ दिन असमर्थ छु । म तपाईँलाई हाम्रो एजेन्टसँग जोड्दैछु ।’ यति भनेपछि कल वडाका कर्मचारीलाई पठाउँछ ।  

यो काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं. १७ ले सञ्चालनमा ल्याएको एआईमा आधारित कल सेन्टरको कुराकानी हो । वडाले वडावासी र सेवाग्राहीलाई सेवा र सूचनासँग जोड्न एआइ प्रविधिमा आधारित कल सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएपछि वडासँग सम्बन्धित प्रश्नको जवाफ फोनबाटै प्राप्त गर्न सकिने भएको हो । 

प्रणाली सञ्चालनका विषयमा कुरा गर्दै महानगरपालिकाका प्रवक्ता एवं वडा १७ का अध्यक्ष नविन मानन्धर भन्नुहुन्छ, ‘स्मार्ट वडा बनाउने क्रममा छौँ । सेवा सम्बन्धी सूचना दिनु आधारभूत कुरा हो । प्रक्रिया पनि अनलाइन प्रणालीमा आधारित बनाएर सर्भिस डेलिभरी टु होम कन्सेप्टमा अगाडि बढेका छौँ ।’

नागरिकता सम्बन्धी शिफारिसको विषयलाई उदाहरण दिँदै उहाँले भन्नुभयो, ‘नागरिकता शिफारिसका लागि चाहिने कागजागत र प्रमाणका विषयमा सेवाग्राहीलाई जानकारी भयो भने सबै डकुमेन्ट लिएर आउनुहुन्छ । डकुमेन्ट के चाहिन्छ भन्ने वुझ्न थप एकपटक वडामा आइरहनु पर्दैन ।’ 

नागरिक वडापत्रमा भएका सबै विषयको एआईले जवाफ दिन सक्छ । एक पटकमा १५ जनाले सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ । अर्थात १५ जनाले एकै पटक फोन गर्दा जवाफ दिन सक्छ । ज्येष्ठ नागरिक भत्ता वितरण तथा वडाले प्रदान गर्ने अन्य सेवा सम्बन्धी सूचनालाई अडियो र टेक्स्टमा एकैपटक सेवाग्राहीलाई प्रदान गर्न सकिन्छ । यसरी पठाएको सूचना कसले पढ्यो । कसले सुन्यो । सुनेको हो भने कति समय सुन्यो । जस्ता विवरण हेर्न सकिन्छ । यस्तै कुन क्षेत्रमा वा कुन विषयमा कस्ता गुनासा आए? भन्ने तथ्याङक विश्लेषण गर्न सकिन्छ । यसरी सञ्चालनमा ल्याइएको कल सेन्टरले तत्काल गुनासो सन्ने मात्र होइन । भविष्यमा तर्जुमा गर्नु पर्ने नीति, योजना तथा कार्यक्रमका लागि पृष्ठपोषण पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ । 

वडाले सुशासन प्रवर्धन गर्ने क्रममा वडा कार्यालय, इन्द्रायणी मन्दिर र ठँहिटी चोकमा एलइडी डिस्प्ले बोर्ड राखेको छ । वडामा चलिरहेका विशेष कार्यक्रम, स्वास्थ्य, शिक्षा र जानकारी यी वोर्डहरुमा हेर्न सकिन्छ । ठँहिटीको वोर्डमा पर्यटकका लागि चाहिने नक्सा पनि हेर्न सक्ने बनाइएको छ । 

वडाध्यक्ष एवं प्रवक्ता मानन्धर वडा कार्यालय प्रवेश गर्ने वित्तिकैको खुला ठाउँबाट सेवा दिनुहुन्छ । ढोकाकै मुखमा खुला ठाउँमा उहाँले एउटा टेवुल र केही कुर्सी राख्नुभएको छ । उहाँ आफू पनि त्यहीँ बस्नुहुन्छ । सेवाग्राहीलाई सकेसम्म बस्नै नपर्ने गरी तत्कालै सेवा दिएर पठाउनु हुन्छ । केही प्रक्रिया पुगेन र बस्नु पर्ने भयो भने कुर्सीको व्यवस्था गरिएको छ । उहाँबाट सेवा लिन कोही पनि सेवाग्राहीले माथिल्लो तलामा पुग्नै पर्दैन ।