वि.सं.: २०८३, मंसिर ६ आइतबार
इ.स.: 2026 November 22,SUNDAY
वि.सं.: २०८३, मंसिर ६ आइतबार
६ करोड ७ लाख ९५ हजार ५७ रुपियाँ लागत अनुमान
काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले जीवित देवता श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवासस्थान निर्माणका लागि शिलान्यास गरेको छ । आज बसन्तपुर डवलीको दक्षिणतर्फ साविक जनआदर्श माध्यमिक विद्यालय भएको स्थानमा महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले निर्माणस्थलको ब्रम्हस्थानमा जगपूजा र शिलान्यास गर्नुभएको हो ।
उहाँसँगै निर्माणस्थलको इशान (उत्तर-पूर्व) कोणमा वडा नं. २४ का अध्यक्ष एवम् हनुमानढोका दरवार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रम उपसमितिका संयोजक बिनोद कुमार राजभण्डारीले, आग्नेय (दक्षिण-पूर्व) कोणमा वडा नं. २३ का अध्यक्ष एवम् विधायन समितिका संयोजक मचाराजा महर्जनले, वायव्य (उत्तर–पश्चिम) कोणमा वडा नं. १९ का अध्यक्ष एवम् पूर्वाधार समितिका संयोजक राजेशकुमार श्रेष्ठले र नैऋृत्य (दक्षिण-पश्चिम) कोणमा वडा नं. २० का अध्यक्ष राजेन्द्र मानन्धरले जगपूजा र शिलान्यास गर्नुभयो ।
हनुमानढोका दरबार संरक्षण कार्यक्रममार्फत कार्यान्वयन हुने भवन निर्माणका लागि ६ करोड ७ लाख ९५ हजार ५७ रुपियाँ लागत अनुमान गरिएको छ ।
शिलान्यासपछि बोल्दै कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले लामो प्रयास र मिहनेतपछि ऐतिहासिक कामको प्रारम्भ भएको बताउनुभयो । बहुपक्षीय सहभागिताबाट यसको निर्माण सम्पन्न हुने बताउँदै उहाँले भवन निर्माणलाई अपनत्व लिएर आफ्नै घर बनाए जसरी स्थानीयबाट निगरानी हुने अपेक्षा गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘आज श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवास गृह शिलान्यास भएको दिन । यो दिन मेरो जीवनकै लागि अविष्मरणीय दिन हो । मेरा लागि मात्र होइन । नेपाल मण्डलको सभ्यता संरक्षण, प्रवर्धन र पुस्तान्तरणका लागि काम गर्ने सबैका लागि स्मरणीय दिन हो ।’ उहाँले श्रीहरुको निवास गृह निर्माण गर्नुपर्ने अवस्थाको पृष्ठभूमिमा कुरा गर्दै भन्नुभयो, ‘काठमाडौँको सांस्कृतिक सभ्यतासँग येँया (इन्द्रजात्रा) जसरी आपसमा नङ् र मासु जस्तै जोडिएका छन् । त्यसरी नै येँयाः (इन्द्रजात्रा) र जीवित देवी श्रीकुमारी, श्रीगणेश र श्रीभैरवको सम्बन्ध जोडिएको छ । यी जीवित देवी देवता एउटै गणका हुनुहुन्छ । एउटै गणमा भइकन पनि यसअघिसम्म श्रीगणेश र श्रीभैरवका लागि छुट्टै निवास स्थान थिएन । उहाँहरु पारिवारिक जीवनसँग मिलेर संस्कारगत दायित्व निर्वाह गरिरहनुभएको थियो । यही कारण कतिपय बेलामा पर्व सञ्चालनका लागि बाधा पनि थियो । अमूर्त संस्कारलाई निरन्तरता दिन तथा पुस्तान्तरण गर्नका लागि श्रीनिवास गृह निर्माण गर्ने काम थालेका हौँ ।’
‘सही स्थानमा सही काम भएको छ । श्रीकुमारीसँगै श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवास गृह निर्माण हुनुले वसन्तपुरको गरिमा अझै उचाइमा पुग्नेछ ।’ कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले भन्नुभयो, ‘यस स्थानमा रहेको विद्यालयलाई स्थानान्तरण गरेका छौँ । अब यहाँ मौलिक स्वरुप र शैलीमा श्रीहरुको निवास गृह निर्माण हुनेछ । यसले सबैको मनको इच्छा पुरा भएको छ ।’
त्यस क्रममा वडा नं. २३ का अध्यक्ष महर्जनले आफ्नो ९ वर्षे कार्यकालमा भएका महत्वपूर्णमध्ये श्रीगणेश र श्रीभैरवको भवन निर्माणको थालनी प्रमुख एउटा भएको बताउनुभयो । ‘समय लाग्यो । धेरै कुरा व्यहोर्नु पर्यो । तर, कामको थालनी भयो । यो नै ठुलो उपलब्धि हो ।’ वडाध्यक्ष महर्जनले बताउनुभयो ।
त्यस क्रममा पूर्व वडाध्यक्ष पवित्र बज्राचार्यले आफू वडाध्यक्ष भएको बेला पारिवारिक जीवनमा रहेका श्रीहरुबाट संस्कारलाई निरन्तरता दिन नसक्ने दिन आएर अवकाश लिनुपर्ने अवस्था समेत आयो । तर, जसरी पनि संस्कारलाई निरन्तरता दिँदै आएका थियौँ । अहिले कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको नेतृत्वमा काम थालनी भयो । यो धेरै नै ठुलो उपलब्धि हो ।’
‘महानगरपालिकाले इतिहास जोगाउने र पछ्याउने मात्र होइन । आफैँ इतिहास पनि बनाउँदै जान्छ भन्ने प्रमाणित भएको छ ।’ स्थानीय सम्पदा अभियन्ता गणपतिलाल श्रेष्ठले भन्नुभयो, ‘मैले जुन स्कूलमा पढेँ । आज त्यही स्थानमा श्रीहरुको निवास गृह बन्दैछ । यो गौरवको कुरा हो ।’ त्यस क्रममा पूर्व श्रीगणेश र पूर्वश्रीभैरवहरुका तर्फबाट धारणा राख्दै पूर्व श्रीगणेश, गणेश शाक्यले, ‘४० वर्षदेखि भन्दै आएको, बारम्बार दोहोर्याएर माग गरिरहेको कामले पूर्णता पाउँदा आफू असीमित खुशीमा पुगेको बताउनुभयो ।
स्थानीय शैलेशरत्न शाक्यले, श्रीहरुको निवास गृह निर्माण भएपछि जीवित देवताहरुको मर्यादा बचाउन सहयोग पुग्ने प्रतिक्रिया दिनुभयो ।
श्रीगणेश र श्रीभैरवको निवासस्थानका लागि साढे ३ तलाको वास्तुकलात्मक भवन निर्माण हुनेछ । हनुमानढोका दरबार संरक्षण कार्यक्रमका आर्किटेक्ट अमित बज्राचार्यका अनुसार भवनका हरेक तला १३३८.७५ वर्गफिटका हुनेछन् । भवन जम्मा ४ हजार १६ दशमलव २५ वर्गफिट क्षेत्रफलको हुनेछ ।
पराम्परागत नेवारी वास्तुकलामा आधारित भवन इटा, काठ, चुना, सुर्की जस्ता निर्माण सामग्रीको प्रयोगबाट बन्नेछ । भवनमा कलात्मक झिँगटीको छानो हुनेछ ।
भवनको भुइँतलामा सत्तल र भण्डार कक्ष हुनेछ । आर्किटेक्ट अमित बज्राचार्यका अनुसार पहिलो तलामा जीवित देवताहरुको दर्शन कक्ष र निवास कक्ष हुनेछ । दोस्रो तलामा भान्छा, शयन कक्ष लगायत स्थान हुनेछ ।
शिक्षा विभागका प्रमुख नमराज ढकालका अनुसार यस ठाउँमा भएको नवआदर्श स्कूललाई वडा नं. २३ मै रहेको बाल सेवा मा. वि. मा स्थानान्तरण गरिएको छ ।
निशुल्क उपचार सहजिकरण सेवा
फोहरमैला व्यवस्थापन प्रणाली
पार्किङ्ग व्यवस्थापन प्रणाली
Intern आवेदन प्रणाली
KMC Mobile App
इजलास व्यवस्थापन प्रणाली
विद्युतीय नक्शा पास प्रणाली
बिपद् सूचना ब्यवस्थापन प्रणाली
सहकारी व्यवस्थापन प्रणाली
बोलपत्र आवहन प्रणाली
घटना दर्ता नागरिक सेवा
राजश्व भुक्तानी प्रणाली
KMC Smart Toilet
Metro Mart
KMC Parking App