Logo
  • वि.सं.: २०८३, मंसिर ६ आइतबार​

  • इ.स.: 2026 November 22,SUNDAY

  • वि.सं.: २०८३, मंसिर ६ आइतबार​

  • सम्यक् महादान गरिने भुइख्य (भुइ खेल) को स्थलगत निरीक्षण : महादानका परम्परागत क्रियाकलापसँग सम्बन्धित स्थानका विषयमा जानकारी

    आउँदो माघ १ गते महादान कार्यक्रम

    काठमाडौँ । आउँदो माघ १ गते सम्यक् महादान हुने ठाउँ स्वयम्भू भुइख्य (भुइखेल)को आज स्थलगत निरीक्षण गरिएको छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख एवं सम्यक् महादान मूल समारोह समितिका प्रमुख संयोजक सुनिता डंगोल, संयोजक प्रा. डा. नरेश मान बज्राचार्य, महानगरपालिकाका प्रवक्ता एवं मूल समारोह समिति सहसंयोजक नविन मानन्धर, वडा नं. १५ का अध्यक्ष एवं मूल समारोह समितिका सहसंयोजक ईश्वरमान डंगोल सहित पदाधिकारी, महादानका लागि भुइख्य (भुइखेल)मा गरिने धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक क्रियाकलापसँग सम्बन्धित प्रतिनिधि, सुरक्षा निकायका अधिकारी, सरोकारवाला र स्थानीयहरु निरीक्षणका क्रममा सहभागी हुनुहुन्थ्यो । 

    अवलोकनपछि संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै कार्यवाहक प्रमुख एवं मूल समारोहका प्रमुख संयोजक डंगोलले, लामो समयसम्म महादानका कार्यक्रम नहुँदा परम्परागत क्रियाकलापसँग सम्बन्धित स्थानहरुमा आएको परिवर्तनलाई व्यवस्थापन गर्नु निरीक्षणको मुख्य उद्देश्य भएको बताउनुभयो । ‘मौलिक परम्परासँग सम्बन्धित संरचनाको उपलब्धता र विकासका क्रममा आएको परिवर्तनलाई मिलाएर समाधान निकाल्नु पर्ने अहिलेको आवश्यकता छ । यसका लागि पहिलेको महादान देखेका, सुनेका र थाहा पाएका पाका व्यक्तिहरुबाट जानकारी लिएर व्यवस्थापनको काम गर्नेछौँ । र, अहिलेको व्यवस्थापनलाई निरन्तरता हुन सक्ने प्रणाली विकास गर्नेछौँ ।’

    त्यस क्रममा समारोहका संयोजक प्रा. डा. बज्राचार्यले, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा समुदायबाट परम्परागत र संस्कारगत चलनलाई निरन्तरता दिने प्रयास भइरहेको जानकारी दिनुभयो । 

    ‘भुइख्य (भुइखेल) स्वयम्भूको पूर्व आँगन हो । यही स्थानमा सम्यक् महादान हुने चलन छ ।’ वडा नं. १५ का अध्यक्ष ईश्वरमान डंगोलले भन्नुभयो, ‘भुइख्यका विभिन्न स्थानमा शिलाका मण्डलहरु छन् । ती मण्डलाहरुमा भगवान् दीपङ्करको मूर्ति राख्ने चलन छ । भुइख्यको पश्चिमतर्फ सम्यक् भोजन तथा प्रसाद बनाउने चलन छ । धर्मचक्र पार्कसँगैको पलेस्वाँ पोखरीको दक्षिणतर्फ तथा भुइँख्यको उत्तरतर्फ राष्ट्र प्रमुख रहने मञ्च निर्माण गर्ने चलन छ ।’

    महानगरपालिकाको प्रशासन महाशाखा प्रमुख रामप्रसाद सापकोटाको संयोजकत्वमा ७ सदस्यीय स्थान व्यवस्थापन उपसमिति गठन गरिएको छ । आज उपसमितिको अगुवाईमा स्थलगत निरीक्षण गरिएको हो । 
     
    बौद्ध धर्माबलम्बीहरुका लागि सम्यक् महादानको ठुलो महत्व छ । महादान गर्न नपाए पनि भुइख्यमा आएर पाइला टेकेपछि पुण्य प्राप्त हुने विश्वाश रहेको वडाध्यक्ष डंगोलको भनाइ छ । 

    कार्तिक १९ गते स्वयम्भूमा ग्वयदाँ (निमन्त्रणा) पूजा सम्पन्न भएको छ । पूजा गरेपछि परम्परागत तथा राजकीय बाजागाजासहित ग्वयदाँका लागि टोली राष्ट्रपति भवन शीतल निवास पुगेको थियो । 

    मुख्य ३ दिन दिन मनाइने महादानको पहिलो दिन हनुमान ढोका पुरानो राजप्रसाद (दरबार) परिसरमा, दोस्रो दिन र तेस्रो दिन स्वयम्भूको भुइखेलमा मनाइने परम्परा छ । तेस्रो दिनको कार्यक्रमलाई मिसा (महिला) सम्यक् भन्ने चलन छ । महादान पछिल्लो पटक व्यक्ति विशेषबाट २०५८ सालमा र गुठिबाट २०६१ सालमा आयोजना गरिएको थियो । 

    बौद्ध धर्माबलम्बीहरुले गर्ने हरेक धार्मिक क्रियाकलापमा दान कार्य प्रायः अनिवार्य रुपमा समावेश हुन्छ । नेपालमा दान अभ्यासका लागि नियमित बार्षिक पञ्जरां (पञ्चदान), नराँ पञ्जरां दान, कुनै पनि बेलामा र गुठिमार्फत निश्चित अन्तरालमा गरिने सम्यक् महादान नेपाली मौलिकता भएको दान परम्परा हो । 

  • प्रकाशित मिति आइतबार​ ६ मंसिर २०८३ ०७:३२ PM